Το πετρέλαιο συνέχισε την ανοδική του πορεία, καθώς νέες επιθέσεις στη Μέση Ανατολή κλιμάκωσαν την ένταση και οι αγορές αξιολόγησαν το αμερικανικό σχέδιο ασφάλισης και στρατιωτικής συνοδείας δεξαμενόπλοιων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ. Παρ’ όλα αυτά, η κυκλοφορία πλοίων στην κρίσιμη θαλάσσια αρτηρία έχει σχεδόν παγώσει.
Το Brent ξεπέρασε τα 82 δολάρια το βαρέλι, αφού είχε ήδη σημειώσει άνοδο περίπου 12% μέσα σε δύο ημέρες -τη μεγαλύτερη από το 2020-, ενώ το αμερικανικό West Texas Intermediate κινήθηκε κοντά στα 75 δολάρια.
- Διαβάστε ακόμη: JPMorgan: Εφιαλτικά σενάρια για τις τιμές πετρελαίου εάν κλείσουν τα Στενά του Ορμούζ - Θα φτάσουν έως και τα $120
- Διαβάστε επίσης: Morningstar DBRS: Αύξηση τιμών αργού πετρελαίου λόγω σύγκρουσης στον Κόλπο - Ασαφής η μακροπρόθεσμη πορεία
Ο Πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Τρίτη ότι η U.S. International Development Finance Corporation θα προσφέρει ασφαλιστική κάλυψη σε πλοία, ώστε να διασφαλιστεί η ροή ενέργειας και εμπορίου, ενώ -«αν χρειαστεί»- θα παρέχεται και συνοδεία από το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό.
Η κίνηση της Ουάσιγκτον έρχεται καθώς εντείνονται οι ενδείξεις ότι η παραγωγή πετρελαίου στην περιοχή αντιμετωπίζει σοβαρές διαταραχές, μετά το ουσιαστικό κλείσιμο της βασικής αυτής εμπορικής οδού.
Στο Ιράκ -τον δεύτερο μεγαλύτερο παραγωγό του OPEC- έχει ξεκινήσει η σταδιακή παύση λειτουργίας του κοιτάσματος Rumaila, του μεγαλύτερου της χώρας, καθώς και του έργου West Qurna 2, σύμφωνα με πρόσωπα που γνωρίζουν το ζήτημα. Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία, θα έχει σταματήσει η πλειονότητα της ιρακινής παραγωγής.
Στη Σαουδική Αραβία, μεγάλες εγκαταστάσεις αποθήκευσης πετρελαίου γεμίζουν με ταχείς ρυθμούς, σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Kayrros.
Η παγκόσμια αγορά πετρελαίου έχει βυθιστεί σε αναταραχή εξαιτίας του πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, με τα πλήγματα και τις αντεπιθέσεις να εξαπλώνονται σε ολόκληρη τη Μέση Ανατολή.
Η σύγκρουση έχει αναστείλει εμπορικές ροές, έχει οδηγήσει παραγωγούς να «κλειδώσουν» την παραγωγή τους και έχει προκαλέσει το κλείσιμο μεγάλου διυλιστηρίου και εγκατάστασης εξαγωγής φυσικού αερίου. Η εκτίναξη των τιμών σε πετρέλαιο, φυσικό αέριο και πετρελαϊκά προϊόντα ενισχύει τους φόβους για μια παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
«Τα πολεμικά πλοία που θα συνοδεύουν δεξαμενόπλοια θα μπορούσαν να αποτελέσουν εύκολους στόχους για ιρανικές επιθέσεις», σημειώνει η ING Groep NV σε ανάλυση που υπογράφουν, μεταξύ άλλων, ο επικεφαλής στρατηγικής εμπορευμάτων Γουόρεν Πάτερσον. «Γι’ αυτό οι Ηνωμένες Πολιτείες ενδέχεται να περιμένουν πριν ξεκινήσουν τις συνοδείες, έως ότου διαπιστωθεί ότι η ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται έχει περιοριστεί».
Οι εχθροπραξίες συνεχίστηκαν για πέμπτη ημέρα. Οι Ισραηλινές Αμυντικές Δυνάμεις ανακοίνωσαν ότι ξεκίνησαν «ευρύ κύμα επιθέσεων» κατά στόχων στο Ιράν, ενώ το υπουργείο Άμυνας της Σαουδικής Αραβίας δήλωσε ότι αναχαιτίστηκαν εννέα drones και δύο πύραυλοι cruise. Παράλληλα, η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι έχει καταστρέψει μέχρι στιγμής 17 ιρανικά πλοία, καθώς και εκατοντάδες εκτοξευτές και drones.
«Σήμερα δεν υπάρχει ούτε ένα ιρανικό πλοίο εν πλω στον Αραβικό Κόλπο, στο Στενό του Ορμούζ ή στον Κόλπο του Ομάν -και δεν πρόκειται να σταματήσουμε», δήλωσε ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ σε βίντεο που δημοσιεύθηκε στο X. Μεταξύ των σκαφών που καταστράφηκαν περιλαμβάνεται «το πιο επιχειρησιακό ιρανικό υποβρύχιο, το οποίο πλέον έχει τρύπα στο πλευρό του», πρόσθεσε.
Καθώς η κρίση παρατείνεται, οι δείκτες της αγοράς πετρελαίου υποδηλώνουν έντονη στενότητα προσφοράς στο άμεσο διάστημα. Το λεγόμενο prompt spread του Brent -η διαφορά μεταξύ των δύο πλησιέστερων συμβολαίων- έχει διευρυνθεί στα 3,29 δολάρια το βαρέλι σε καθεστώς backwardation, ένα μοτίβο που θεωρείται ανοδικό για τις τιμές. Πριν από έναν μήνα, το χάσμα αυτό ήταν μόλις 71 σεντς.
Το Στενό του Ορμούζ αποτελεί στενή θαλάσσια δίοδο που συνδέει τον Περσικό Κόλπο με τον Ινδικό Ωκεανό, με το Ιράν να βρίσκεται στα βόρεια του περάσματος. Πρόκειται για κομβικό σημείο της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας, από όπου διέρχεται περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Από την έναρξη του πολέμου το περασμένο Σάββατο, τα δεξαμενόπλοια αποφεύγουν να περάσουν από τη δίοδο λόγω των αυξανόμενων κινδύνων, καθώς η Τεχεράνη έχει απειλήσει πλοία που επιχειρούν να τη διαπλεύσουν.
«Ό,τι κι αν συμβεί, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα διασφαλίσουν την ΕΛΕΥΘΕΡΗ ΡΟΗ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ προς ολόκληρο τον κόσμο», έγραψε ο Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τον μηχανισμό ασφάλισης. Η DFC έχει ως βασικό ρόλο την κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων για επενδύσεις σε αναπτυσσόμενες χώρες και τη μείωση των επενδυτικών κινδύνων.
«Προς το παρόν πρόκειται για δηλώσεις και μένει να δούμε πώς θα εφαρμοστούν στην πράξη», σχολίασε στο Bloomberg Television η Ρεμπέκα Μπάμπιν, ανώτερη trader ενέργειας στην CIBC Private Wealth Group. «Πώς θα λειτουργούν αυτές οι στρατιωτικές συνοδείες; Πόσο ακριβή θα είναι η ασφάλιση; Και κυρίως, θα αισθανθούν οι ναυτιλιακές εταιρείες αρκετά ασφαλείς για να συνεχίσουν να στέλνουν πλοία;»
Οι τιμές συνέχισαν να κινούνται ανοδικά: το Brent για παράδοση Μαΐου ενισχυόταν κατά 0,8% στα 82,07 δολάρια το βαρέλι στις 11:31 π.μ. στη Σιγκαπούρη, ενώ το WTI για παράδοση Απριλίου σημείωνε άνοδο 0,5% στα 74,92 δολάρια.
Μετά τις δηλώσεις Τραμπ, η Τεχεράνη επανέλαβε τις προειδοποιήσεις της προς τα πλοία.
Το Στενό του Ορμούζ βρίσκεται σε συνθήκες πολέμου και τα πλοία που επιχειρούν να το διασχίσουν «ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με πυραύλους ή μη επανδρωμένα αεροσκάφη εκτός ελέγχου», ανέφεραν σε ανακοίνωσή τους οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης. Το Ιράν έχει ήδη πλήξει περισσότερα από δέκα δεξαμενόπλοια, πρόσθεσαν.
Το ουσιαστικό κλείσιμο του Ορμούζ δημιουργεί τεράστια προβλήματα για τις χώρες που εισάγουν πετρέλαιο και φυσικό αέριο, ιδιαίτερα για τις ασιατικές οικονομίες που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις ροές αυτές.
Ορισμένες χώρες, όπως η Κίνα, διαθέτουν αποθέματα που μπορούν να περιορίσουν βραχυπρόθεσμα τις επιπτώσεις, όμως μια παρατεταμένη σύγκρουση θα μπορούσε να τα εξαντλήσει γρήγορα.
Εναλλακτικές προμήθειες εκτός Μέσης Ανατολής αναμένεται να είναι ακριβότερες, ενώ η εκτόξευση των ναύλων αυξάνει ακόμη περισσότερο το κόστος.
«Η αγορά δεν πρόκειται να ηρεμήσει αν δεν δει σαφείς ενδείξεις ότι η ναυσιπλοΐα επιστρέφει σε κανονικούς ρυθμούς», δήλωσε η Βαντάνα Χάρι, ιδρύτρια της εταιρείας ανάλυσης Vanda Insights.
Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας συγκάλεσε έκτακτη συνεδρίαση την Τρίτη στο Παρίσι. Όπως σημειώθηκε, τα κράτη-μέλη διαθέτουν συνολικά πάνω από 1 δις βαρέλια πετρελαίου σε στρατηγικά αποθέματα έκτακτης ανάγκης.
Την ίδια ώρα, εκτός Μέσης Ανατολής, στοιχεία του κλάδου έδειξαν ότι τα αποθέματα αργού πετρελαίου στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκαν κατά 5,7 εκατ. βαρέλια την περασμένη εβδομάδα. Τα επίσημα στοιχεία -μετά από αύξηση σχεδόν 16 εκατ. βαρελιών την προηγούμενη εβδομάδα- αναμένεται να δημοσιευθούν αργότερα την Τετάρτη.
