Ολοκληρώθηκε την Τρίτη (17/3) το Συμβούλιο Περιβάλλοντος που έλαβε χώρα στις Βρυξέλλες, υπό την Προεδρία της Κύπρου, με τη συμμετοχή του Υπουργού Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων, Αλέξη Βαφεάδη.
Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου μετά την ολοκλήρωση των εργασιών του Συμβουλίου, ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ότι πρόκειται για ένα πολύ παραγωγικό Συμβούλιο Περιβάλλοντος, τονίζοντας πως η Προεδρία έχει θέσει ως στόχο της την βιωσιμότητα, την προστασία της βιοποικιλότητας, την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα.
Τόνισε ότι η ενίσχυση της ανταπόκρισης της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και τις αυξανόμενες περιβαλλοντικές προκλήσεις είναι πιο σημαντική από ποτέ. Πρόσθεσε πως η Ευρώπη δεσμεύεται να ηγηθεί της μετάβασης προς ένα καθαρότερο, πιο πράσινο και δίκαιο μέλλον.
Ο Υπουργός επισήμανε ότι η πρόταση για τροποποίηση των προτύπων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα για αυτοκίνητα και βαν, αποτελεί βασική οδό για το μέλλον του ευρωπαϊκού τομέα αυτοκινήτων και για τη διασφάλιση ενός σταθερού επενδυτικού πλαισίου. Εξήγησε ότι η πρόταση υποβλήθηκε σε μία κρίσιμη στιγμή, καθώς η βιομηχανία αντιμετωπίζει αυξανόμενες προκλήσεις σε επίπεδο παγκόσμιας ανταγωνιστικότητας.
Στόχος, σημείωσε, είναι η ενίσχυση της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας, η εκπλήρωση των κλιματικών φιλοδοξιών της Ε.Ε. και η διατήρηση πορείας προς κινητικότητα μηδενικών εκπομπών, υποστηρίζοντας ταυτόχρονα την καινοτομία και προστατεύοντας τις ευρωπαϊκές θέσεις εργασίας.
Ο κ. Βαφεάδης επεσήμανε ότι η σημερινή συζήτηση παρείχε στην Προεδρία πολύτιμη καθοδήγηση για την προώθηση αυτού του έργου, διασφαλίζοντας ότι η Ευρώπη παραμένει παγκόσμιος ηγέτης στη δράση για το κλίμα, με στόχο μία δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς μετάβαση. «Στόχος αυτής της νομοθετικής πρότασης είναι να σημειωθεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερη πρόοδος μέχρι το τέλος της Προεδρίας της Κύπρου», συμπλήρωσε.
Σημείωσε επίσης ότι ο κλιματικός στόχος της Ε.Ε. για το 2040 έχει πλέον καθοριστεί και η προσοχή εστιάζεται στον καθορισμό του πολιτικού πλαισίου που απαιτείται για την επίτευξή του.
Στο πλαίσιο αυτό, ο Υπουργός τόνισε ότι πραγματοποιήθηκε η πρώτη υπουργική ανταλλαγή, υπό την Κυπριακή Προεδρία, συμβάλλοντας καθοριστικά στη διαμόρφωση ενός συνεκτικού, προβλέψιμου και αποτελεσματικού πλαισίου για την επόμενη φάση της απανθρακοποίησης της Ευρώπης, με περαιτέρω τομεακές συζητήσεις να προγραμματίζονται για τον Ιούνιο στο Συμβούλιο Μεταφορών και Ενέργειας.
Ο κ. Βαφεάδης ανέφερε ότι υπήρξε ισχυρή δέσμευση μεταξύ των Υπουργών να ισορροπηθεί η περιβαλλοντική φιλοδοξία με τις οικονομικές και γεωπολιτικές πραγματικότητες, οδηγώντας σε ένα πολιτικό πλαίσιο που είναι δίκαιο, κοινωνικά υπεύθυνο και υποστηρικτικό της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας.
Υπογράμμισε πως το νομοθετικό πλαίσιο της Ε.Ε., αποτελεί τη βάση για την ηγεσία της Ε.Ε. σε παγκόσμια δράση για το κλίμα, καθώς δείχνει στους διεθνείς εταίρους ότι η Ένωση ηγείται δίνοντας το παράδειγμα.
Ο Υπουργός ανέφερε παράλληλα ότι στο πλαίσιο του Συμβουλίου πραγματοποιήθηκε ανταλλαγή απόψεων για τα διδάγματα της COP30 (Διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή), την ενίσχυση της επικοινωνίας με τρίτες χώρες και την ανάπτυξη μίας πολυετούς στρατηγικής για την COP31.
Εξήγησε πως η στρατηγική στοχεύει στον καθορισμό των στόχων και των «κόκκινων γραμμών» της Ε.Ε., αλλά και στην ενίσχυση της διαπραγματευτικής ισχύος της. «Υπήρξε ισχυρή συμφωνία για τη διασφάλιση των πολυμερών διαδικασιών και την αντιμετώπιση των κενών σε παγκόσμιες φιλοδοξίες», συμπλήρωσε.
Σημείωσε επίσης πως διεξήχθη ανταλλαγή απόψεων για την παγκόσμια περιβαλλοντική διπλωματία, συζητώντας τη θέση της Ε.Ε. στις συνεχιζόμενες διεθνείς διαπραγματεύσεις, όπως αυτές για ένα διεθνές δεσμευτικό όργανο κατά της πλαστικής ρύπανσης.
Ο κ. Βαφεάδης τόνισε ότι οι Υπουργοί ενέκριναν τα συμπεράσματα του Συμβουλίου για τη στρατηγική βιοοικονομίας της Ε.Ε., που στοχεύει στην προώθηση της καινοτομίας, των πράσινων θέσεων εργασίας και της οικονομικής ανάπτυξης, διασφαλίζοντας ότι η βιοοικονομία παραμένει ανταγωνιστική, ανθεκτική και χωρίς αποκλεισμούς.
Επισήμανε ότι η Κυπριακή Προεδρία είναι αποφασισμένη να διασφαλίσει ότι η Ευρώπη ηγείται στη δράση για το κλίμα και το περιβάλλον, διατηρώντας τους ανθρώπους, τις κοινότητες και τις βιομηχανίες στο επίκεντρο της μετάβασης, προωθώντας την πράσινη μετάβαση, ενισχύοντας την διεθνή κλιματική και περιβαλλοντική διπλωματία και παρέχοντας απτά οφέλη για τους πολίτες και τον πλανήτη.
Χούκστρα: «Πολύ παραγωγικές» οι συζητήσεις
Από την πλευρά του, ο Επίτροπος για το Κλίμα, το Μηδενικό Ισοζύγιο Εκπομπών και την Καθαρή Ανάπτυξη, Βόπκε Χούκστρα, ανέφερε ότι κατά τη διάρκεια του Συμβουλίου συζητήθηκαν τρία βασικά θέματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητά του.
Πρώτον, όπως σημείωσε, προχώρησαν τον Δεκέμβριο οι προτάσεις για αναθεώρηση των Κανονισμών σχετικά με τα πρότυπα εκπομπών για νέα επιβατικά αυτοκίνητα και βαν, στο πλαίσιο ευρύτερου πακέτου για τον τομέα της αυτοκινητοβιομηχανίας. Ο Επίτροπος τόνισε ότι η πρώτη συζήτηση επί της πρότασης ήταν παραγωγική και ότι τα κράτη μέλη εξέφρασαν διαφορετικές απόψεις σχετικά με την αναγκαιότητα και την ένταση των αλλαγών.
Δεύτερον, επισήμανε ότι υπήρξε συζήτηση για το μετα-2030 πλαίσιο, με στόχο τη διαμόρφωση στρατηγικής για το κλίμα και την ενεργειακή απανθρακοποίηση έως το 2040. Ο Επίτροπος επισήμανε ότι η προσοχή επικεντρώνεται στη μεγιστοποίηση των αποτελεσμάτων για το κλίμα, την ανταγωνιστικότητα και την ενεργειακή ανεξαρτησία, με το χαμηλότερο δυνατό οικονομικό και κοινωνικό κόστος. Επισήμανε ότι δόθηκε ιδιαίτερη σημασία στο πλαίσιο του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών της Ε.Ε. (ETS), ως βασική πολιτική για την επίτευξη των στόχων αυτών.
Τρίτον, όπως ανέφερε, συζητήθηκε η προετοιμασία της Ε.Ε. ενόψει της COP31, με έμφαση σε τρεις άξονες, την αποτελεσματικότητα του διεθνούς συστήματος, τη διπλωματική επικοινωνία με κράτη μέλη και τρίτες χώρες και την ενίσχυση πολυμερών πρωτοβουλιών για το κλίμα, όπως η τιμολόγηση άνθρακα και τα «κλαμπ για το κλίμα». Ο Επίτροπος χαρακτήρισε τις τρεις συζητήσεις πολύ παραγωγικές και επισήμανε ότι θα συνεχίσουν να απασχολούν τα κράτη μέλη τους επόμενους μήνες.
Ρόσγουελ: «Επιτακτική ανάγκη ενίσχυσης στρατηγικής ανθεκτικότητας Ευρώπης»
Στο ίδιο πλαίσιο, η Επίτροπος Περιβάλλοντος, Ανθεκτικότητας των Υδάτων και Ανταγωνιστικής Κυκλικής Οικονομίας, Τζέσικα Ρόσγουελ, αναφέρθηκε στις συζητήσεις που αφορούν την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της EE, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενων γεωπολιτικών και οικονομικών πιέσεων.
Σημείωσε ότι οι διαταραχές στον εφοδιασμό πετρελαίου και φυσικού αερίου, σε συνδυασμό με τον εντεινόμενο παγκόσμιο ανταγωνισμό για φυσικούς πόρους, καθιστούν ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης. Πρόσθεσε ότι σε αυτό το πλαίσιο η βιοοικονομία μπορεί να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο.
Επισήμανε ότι το Συμβούλιο υιοθέτησε συμπεράσματα σχετικά με τη στρατηγική βιοοικονομίας της Ε.Ε., η οποία παρουσιάστηκε από την Κομισιόν πριν από λίγους μήνες. Η διαδικασία ολοκληρώθηκε, σημείωσε, σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα, υπογραμμίζοντας τη συνεργασία μεταξύ των Συμβουλίων Περιβάλλοντος, Οικονομίας και Γεωργίας, καθώς και τη συμβολή της Κυπριακής Προεδρίας που έθεσε το θέμα σε προτεραιότητα.
Η κ. Ρόσγουελ τόνισε ότι η αξιοποίηση ανανεώσιμων ευρωπαϊκών πόρων, μπορεί να συμβάλει στη σταδιακή αντικατάσταση εισαγόμενων πρώτων υλών που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα, ενισχύοντας παράλληλα την οικονομική ανθεκτικότητα της Ένωσης και μειώνοντας τις εξαρτήσεις της. Όπως ανέφερε, ο τομέας της βιοοικονομίας έχει στρατηγική σημασία, προσφέροντας δυνατότητες για καινοτομία, βιώσιμη ανάπτυξη και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι τα κράτη μέλη συμφώνησαν στην ανάγκη περαιτέρω δράσης τόσο σε ευρωπαϊκό όσο και σε εθνικό επίπεδο, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το δυναμικό της βιοοικονομίας έως το 2040, συμβάλλοντας και στους στόχους της Ε.Ε. για κλιματική ουδετερότητα.
Η Επίτροπος αναφέρθηκε επίσης στις συζητήσεις για τον ρόλο της Ευρώπης σε ένα μεταβαλλόμενο γεωπολιτικό περιβάλλον, υπογραμμίζοντας την ανάγκη ενίσχυσης της ανθεκτικότητας και περιορισμού των στρατηγικών εξαρτήσεων. Στο πλαίσιο αυτό, ανακοίνωσε την έναρξη πρόσκλησης για υποβολή στοιχείων σχετικά με τη μελλοντική αναθεώρηση της Οδηγίας-Πλαισίου για τα Ύδατα, επισημαίνοντας ότι η ανθεκτικότητα στο νερό και η καθαρή μετάβαση συνδέονται άμεσα.
Εξήγησε πως η Ευρώπη χρειάζεται να διασφαλίσει την προστασία των υδάτινων πόρων, ενώ ταυτόχρονα πρέπει να καταστεί δυνατή η βιώσιμη εξόρυξη κρίσιμων πρώτων υλών που είναι απαραίτητες για την αποανθρακοποίηση της οικονομίας.
Αναφέρθηκε επίσης και στις συζητήσεις για την ευρωπαϊκή κυκλική οικονομία και τη βιώσιμη στέγαση, στο πλαίσιο της νέας σύστασης του Nέου Ευρωπαϊκού Bauhaus προς τα κράτη μέλη.
Σημείωσε ότι η καλύτερη αξιοποίηση των πόρων και η προσαρμογή των κατοικιών σε ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως πλημμύρες και ξηρασίες, αποτελούν βασικές προτεραιότητες της ευρωπαϊκής πολιτικής για την κλιματική προσαρμογή και την ανθεκτικότητα των κοινωνιών.
