Σε κλίμα αυξημένης ανησυχίας για τις οικονομικές επιπτώσεις της γεωπολιτικής κρίσης, πραγματοποιήθηκε το πρωί της Παρασκευής, μέσω τηλεδιάσκεψης, η συνεδρίαση του Eurogroup, μετά την αναβολή των δια ζώσης επαφών που ήταν προγραμματισμένες στη Λευκωσία, με τον Επίτροπο Οικονομίας της Ε.Ε., Βάλντις Ντομπρόβσκις, να προειδοποιεί ότι η ευρωπαϊκή οικονομία βρίσκεται αντιμέτωπη με τον κίνδυνο ενός «στασιμοπληθωριστικού σοκ», καθώς η κρίση στη Μέση Ανατολή εντείνεται και οι πιέσεις στις τιμές ενέργειας αυξάνονται.
Όπως σημείωσε, η κατάσταση έχει επιδεινωθεί αισθητά σε σχέση με τις αρχές Μαρτίου, με τα Στενά του Ορμούζ να λειτουργούν πλέον ως μοχλός γεωπολιτικής πίεσης και τις τιμές του πετρελαίου να παραμένουν σταθερά πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι τις τελευταίες εβδομάδες.
«Η προοπτική παραμένει θολή λόγω βαθιάς αβεβαιότητας, αλλά είναι σαφές ότι διατρέχουμε τον κίνδυνο στασιμοπληθωρισμού – δηλαδή χαμηλότερης ανάπτυξης σε συνδυασμό με υψηλότερο πληθωρισμό», τόνισε.
Η συνεδρίαση του Eurogroup κατέδειξε ότι, παρά την απουσία άμεσης ύφεσης, η ευρωπαϊκή οικονομία εισέρχεται σε μια περίοδο αυξημένου ρίσκου, με την ενεργειακή κρίση να αποτελεί τον βασικό παράγοντα αβεβαιότητας για το επόμενο διάστημα.
Σύμφωνα με την ανάλυση της Κομισιόν, ακόμη και σε περίπτωση περιορισμένων διαταραχών στην ενεργειακή τροφοδοσία, η ανάπτυξη της Ε.Ε. το 2026 θα μπορούσε να είναι χαμηλότερη κατά 0,4 % σε σχέση με τις φθινοπωρινές προβλέψεις, ενώ ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αυξηθεί έως και κατά 1%.
Σε πιο δυσμενή σενάρια, με μεγαλύτερης διάρκειας κρίση, η επιβράδυνση θα είναι εντονότερη, με απώλειες έως 0,6 % για τα έτη 2026 και 2027.
Στο επίκεντρο της συζήτησης βρέθηκαν οι παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση της ενεργειακής ακρίβειας. Ο κ. Ντομπρόβσκις ξεκαθάρισε ότι η Κομισιόν θα προτείνει μια «εργαλειοθήκη» μέτρων, με έμφαση στη μείωση της φορολογίας στην ηλεκτρική ενέργεια, στη βελτίωση των ενεργειακών υποδομών, στον εκσυγχρονισμό του Συστήματος Εμπορίας Εκπομπών (ETS), και στην ενίσχυση των μηχανισμών σταθεροποίησης της αγοράς. Ωστόσο, υπογράμμισε ότι οι εθνικές παρεμβάσεις θα πρέπει να είναι αυστηρά στοχευμένες, προσωρινές και συμβατές με τη στρατηγική απανθρακοποίησης, αποφεύγοντας την αύξηση της ζήτησης για ορυκτά καύσιμα.
Επιπλέον, ο Ντομπρόβσκις δήλωσε σχετικά με την πραγματοποίηση του αναβληθέντος Eurogroup με τηλεδιάσκεψη, ότι «το γεγονός ότι συναντηθήκαμε σήμερα ουσιαστικά αντικατοπτρίζει τον άμεσο αντίκτυπο που έχει για την Κύπρο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Η Ευρώπη θα συνεχίσει να εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της προς την Κύπρο».
Η συνεδρίαση ανέδειξε και τους περιορισμούς στη δημοσιονομική πολιτική. Έπειτα από διαδοχικές κρίσεις και υπό το βάρος αυξημένων αμυντικών δαπανών, ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος θεωρείται περιορισμένος. Ο επικεφαλής του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, Πιέρ Γκραμένια, προειδοποίησε ότι ακόμη και αν η κρίση αποκλιμακωθεί σύντομα, οι επιπτώσεις στις αγορές ενέργειας θα έχουν διάρκεια.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η στάση της Κομισιόν απέναντι στο ενδεχόμενο ενεργοποίησης της γενικής ρήτρας διαφυγής, με τον κ. Ντομπρόβσκις να επισημαίνει ότι αυτή συνδέεται με βαθιά ύφεση στην ευρωζώνη, κάτι που - ωστόσο - προς το παρόν δεν διαπιστώνεται. Αντίθετα, το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο παρέχει ενσωματωμένες ευελιξίες, όπως η μη υποχρέωση αντιστάθμισης απωλειών εσόδων ή αυξήσεων δαπανών για τόκους και επιδόματα ανεργίας.
Ο Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας και Πρόεδρος του Eurogroup, Κυριάκος Πιερρακάκης, σημείωσε σχετικά με την πραγματοποίηση της συνεδρίασης με τηλεδιάσκεψη ότι «θα έπρεπε να βρισκόμασταν στη Λευκωσία σήμερα, αλλά οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή οδήγησαν στη διεξαγωγή αυτής της συνάντησης μέσω τηλεδιάσκεψης.
Εκφράζουμε την αλληλεγγύη και την υποστήριξή μας στον κυπριακό λαό και την κυπριακή Κυβέρνηση και προσβλέπουμε να βρεθούμε εκεί πολύ σύντομα».
Επιπλέον, ο Έλληνας Υπουργός υπογράμμισε την ανάγκη εξεύρεσης ισορροπίας, τονίζοντας πως «δεν πρέπει να δημιουργήσουμε μια νέα δημοσιονομική κρίση προσπαθώντας να αντιμετωπίσουμε την τρέχουσα».
Επεσήμανε ότι τα μέτρα πρέπει να είναι προσωρινά, στοχευμένα και να προστατεύουν τους πιο ευάλωτους. Πρόσθεσε ότι η λέξη-κλειδί της συγκυρίας είναι η «αβεβαιότητα», καθώς η διάρκεια και η ένταση της κρίσης θα καθορίσουν τις επόμενες πολιτικές αποφάσεις.
Τέλος, επισημάνθηκε ότι η Ε.Ε. βρίσκεται σε στενό συντονισμό με διεθνείς εταίρους, με τον κ. Ντομπρόβσκις να ανακοινώνει τη συμμετοχή του σε κοινή συνεδρίαση Υπουργών Οικονομικών και Ενέργειας της G7, όπου θα συζητηθούν οι παγκόσμιες επιπτώσεις της κρίσης και οι πιθανές συντονισμένες παρεμβάσεις.
