Η πράσινη μετάβαση αποτελεί την πιο μόνιμη λύση από άποψης οικονομικής και γενικότερης ασφάλειας της Κύπρου, δήλωσε την Τετάρτη στο ΚΥΠΕ o Καθηγητής Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Κύπρου, Μάριος Ζαχαριάδης, μιλώντας για τις οικονομικές επιπτώσεις των συρράξεων στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής.
Προσέθεσε πως θα πρέπει η κυβέρνηση να είναι πολύ φειδωλή με τα δημοσιονομικά, καθώς αν η κρίση συνεχίσει να βαθαίνει, θα χρειαστεί για κοινωνικούς και για οικονομικούς λόγους να στηρίξει το κράτος την οικονομία, ενώ σχετικά με την εικόνα στον τουρισμό, είπε ότι χρειάζεται διαφήμιση του προϊόντος σε αγορές οι οποίες να μην είναι τόσο ευαίσθητες σε αυτή την αβεβαιότητα.
Κληθείς να σχολιάσει τον αντίκτυπο της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην παγκόσμια οικονομία, ο κ. Ζαχαριάδης ανέφερε αρχικά ότι σήμερα η τιμή του πετρελαίου βρίσκεται πάνω από 100 δολάρια ανά βαρέλι.
«Έχει ξεπεράσει και πάλι τα 100 δολάρια, υπάρχουν σκαμπανεβάσματα, αλλά αυτό είναι το πρώτο που ανησυχεί και φέρνει επιπρόσθετο κόστος, το οποίο δεν μπορεί να είναι απλά προσωρινό, επειδή έχουν καταστραφεί και υποδομές πετρελαϊκές και ενεργειακές στον Κόλπο. Άρα είναι πλέον ένας πραγματικός παράγοντας, ο οποίος δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη την παγκόσμια οικονομία», συμπλήρωσε.
Ένας άλλος παράγοντας, σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριάδη είναι η αβεβαιότητα, καθώς οι δημόσιες δηλώσεις των εμπλεκομένων στην κρίση αλλάζουν καθημερινά.
«Δημιουργείται έτσι μια μεγάλη αβεβαιότητα, η οποία αν δεν διαλυθεί σε μεγάλο βαθμό εντός του μήνα, αν μπούμε στον τελευταίο μήνα της άνοιξης και ακόμη δεν ξέρουμε τι θα φέρει, τι θα φέρουν οι επόμενες εβδομάδες, αν θα ανοίξει ο κόλπος του Ορμούζ, αν θα υπάρξει γενικότερη εκεχειρία, τότε αυτή η αβεβαιότητα θα αρχίσει να επηρεάζει όλο και περισσότερο τις επενδυτικές αποφάσεις», σημείωσε περαιτέρω.
Μία επιπλέον ανησυχητική διάσταση, σύμφωνα με τον κ. Ζαχαριάδη, σε διεθνές αλλά και σε ευρωπαϊκό και κυπριακό επίπεδο, είναι ότι, πέραν της τιμής του πετρελαίου, το ένα περίπου τρίτο του θαλάσσιου εμπορίου λιπασμάτων περνά από αυτή την περιοχή, κάτι που μπορεί να έχει αρνητικές επιδράσεις στην παραγωγή τροφίμων και να επιφέρει μία όχι απλά οικονομική κρίση, αλλά και μια ανθρωπιστική κρίση.
Ερωτηθείς τι περιθώρια αντίδρασης έχει μια χώρα ενώπιον αυτής της κατάστασης, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι είναι δύσκολο αυτή τη στιγμή για οποιαδήποτε χώρα να κάνει κάτι αυτή τη στιγμή.
«Υπάρχουν πράγματα που θα έπρεπε να κάνει η Ευρώπη, να κάνει η κάθε χώρα πολύ πιο πριν, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό. Όμως η κάθε χώρα τώρα έχει κίνητρο να κατακρατά, και στον βαθμό που μπορεί, αποθέματα πετρελαίου, αποθέματα λιπασμάτων και των συστατικών τους, ακόμα και αποθέματα τροφίμων, και αυτό δυσκολεύει ακόμη περισσότερο το διεθνές εμπόριο», εξήγησε.
«Άρα το τι θα μπορούσε να κάνει μια χώρα είναι αυτός ο σχεδιασμός που πρέπει να γίνεται στην ώρα του. Είναι αυτό που συζητάμε χρόνια στην Κύπρο και δεν το πράττουμε, η πράσινη μετάβαση. Κάθε φορά δίνουμε ενεργειακά επιδόματα τα οποία λειτουργούν αντίθετα με την πράσινη μετάβαση και όλοι συμφωνούν σε αυτά κάθε φορά, ενώ θα έπρεπε να έχουμε μια κατεύθυνση πολλών ετών τώρα, η οποία να μας παίρνει κάπου όπου δεν είμαστε τόσο εκτεθειμένοι στα σκαμπανεβάσματα της τιμής του πετρελαίου», σημείωσε.
Ο κ. Ζαχαριάδης προσέθεσε ότι κάποιες ευρωπαϊκές χώρες που έχουν πάρει τέτοια μέτρα και έχουν κάνει περισσότερα βήματα προς την πράσινη μετάβαση, λόγω και του προηγούμενου πολέμου, της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία, που οδήγησε σε αύξηση της τιμής του πετρελαίου, μπορεί τώρα να είναι πιο έτοιμες να ανταπεξέλθουν σε αυτό το νέο πλήγμα.
«Αλλά είναι δύσκολο ένα κράτος να κάνει πάρα πολλά πράγματα αυτή τη στιγμή», είπε. Θα πρέπει όμως, επισήμανε, «επειδή δεν έχουμε ούτε πληθωρισμό ως έντονο φαινόμενο αυτή τη στιγμή, ούτε ύφεση, να είμαστε πολύ φειδωλοί με τα δημοσιονομικά, επειδή όπως βαθαίνει αυτή η κρίση, αν συνεχίσει να βαθαίνει, θα χρειαστεί για κοινωνικούς και για οικονομικούς λόγους να στηρίξει το κράτος την οικονομία».
Σε ερώτηση αν η κρατική στήριξη θα μπορούσε να αφορά και τον τομέα του τουρισμού, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι «όσο παρατείνεται αυτή η κατάσταση και μπαίνουμε στον τελευταίο μήνα της άνοιξης, θα αρχίσει να επηρεάζεται τελεσίδικα πλέον αρνητικά και τουλάχιστον ο πρώτος μήνας του καλοκαιριού όσον αφορά τις αφίξεις».
«Αυτό χρειάζεται παρακολούθηση και μια προσπάθεια διαφήμισης του προϊόντος ίσως σε αγορές οι οποίες να μην είναι τόσο ευαίσθητες σε αυτή την αβεβαιότητα», ανέφερε. Από την άλλη, πρόσθεσε, «μπορεί οι αγορές που είναι στην μέση Ανατολή να σκεφτούν την Κύπρο ως ένα σχετικά ασφαλή προορισμό, τουριστικό ή επενδυτικό για το επόμενο διάστημα, επειδή σχετικά με τις άλλες χώρες στην περιοχή είμαστε σε καλύτερη θέση και λόγω του ότι είμαστε μέλος της ευρωπαϊκής οικογένειας».
Ερωτηθείς αν θα μπορούσε το ενεργειακό πρόγραμμα της Κύπρου και η εκμετάλλευση ιδίων ορυκτών να είναι μια ενδιάμεση λύση, ο κ. Ζαχαριάδης είπε ότι δεν μπορεί να είναι ενδιάμεση χρονικά λύση καθώς «βρισκόμαστε ακόμη πολύ μακριά» από την εκμετάλλευση αυτών των πόρων.
«Αυτή είναι μια μακροπρόθεσμη λύση με γεωπολιτικές ειδικές καταστάσεις, τις οποίες δύσκολα μπορούμε να χειριστούμε, που αφορούν και τη λύση του Κυπριακού και άλλα. Άρα βεβαίως δεν είναι ούτε βραχυπρόθεσμη ούτε μεσοπρόθεσμη αυτή», ανέφερε.
«Μακροπρόθεσμα, υπό προϋποθέσεις θα ήταν, αλλά η λύση για μας πιο μόνιμα είναι να πάρουμε σοβαρά αυτό που ονομάζεται πράσινη μετάβαση, να μην εφαρμόζουμε πολιτικές που σπρώχνουν συστηματικά τα τελευταία χρόνια προς την αντίθετη πλευρά, να το πάρουμε σοβαρά και όχι απλά ως οικονομικό θέμα, ότι πληρώνουμε πρόστιμα ή ότι είμαστε μη αποδοτικοί ενεργειακά, αλλά και ως θέμα οικονομικής και γενικότερης ασφάλειας της χώρας μας», κατέληξε.
