Η κυβέρνηση των ΗΠΑ προτείνει την επιβολή νέων δασμών τουλάχιστον 10% στις εισαγωγές από τους περισσότερους μεγάλους εμπορικούς εταίρους της χώρας, στο πλαίσιο έρευνας που αφορά προϊόντα τα οποία φέρονται να παράγονται με καταναγκαστική εργασία.
Η πρωτοβουλία αποτελεί την πιο πρόσφατη προσπάθεια του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Ντόναλντ Τραμπ, να επαναφέρει το εκτεταμένο δασμολογικό πλαίσιο που είχε υιοθετήσει κατά την πρώτη του θητεία και το οποίο ακυρώθηκε αργότερα από το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ.
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Γραφείου του Εμπορικού Αντιπροσώπου των ΗΠΑ, συντελεστής 10% προτείνεται για εισαγωγές από τον Καναδά, το Μεξικό, την Ευρωπαϊκή Ένωση, την Ταϊβάν και το Ηνωμένο Βασίλειο, μεταξύ άλλων. Για άλλες μεγάλες οικονομίες, όπως η Κίνα, η Ινδία, η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα, η Βραζιλία και η Ελβετία, η προτεινόμενη επιβάρυνση ανέρχεται στο 12,5%.
Η αμερικανική εμπορική υπηρεσία υποστήριξε ότι το χαμηλότερο ποσοστό αφορά χώρες που έχουν ήδη υιοθετήσει ή έχουν δεσμευθεί να εφαρμόσουν απαγορεύσεις στις εισαγωγές προϊόντων που συνδέονται με καταναγκαστική εργασία. Αντίθετα, οι χώρες που κατά την Ουάσιγκτον δεν έχουν θεσπίσει ή δεν εφαρμόζουν αποτελεσματικά αντίστοιχα μέτρα θα αντιμετωπίσουν υψηλότερους δασμούς.
Η εξέλιξη συνιστά σημαντικό βήμα στην προσπάθεια του Τραμπ να επαναφέρει τους δασμούς ανά χώρα που είχε επιβάλει κατά το πρώτο έτος της προεδρίας του, πριν αυτοί κριθούν αντισυνταγματικοί.
Οι νέες προτάσεις προκύπτουν από έρευνες που διεξήχθησαν βάσει του άρθρου 301 του αμερικανικού Εμπορικού Νόμου του 1974, μιας διαφορετικής νομικής βάσης από εκείνη που είχε χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν.
Δημόσια διαβούλευση πριν από την εφαρμογή
Οι νέοι δασμοί δεν πρόκειται να τεθούν άμεσα σε ισχύ. Προηγείται περίοδος δημόσιας διαβούλευσης και αξιολόγησης, κατά την οποία είναι πιθανό να υπάρξουν τροποποιήσεις πριν οριστικοποιηθούν οι αποφάσεις.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν γραπτές παρατηρήσεις έως τις 6 Ιουλίου, ενώ από τις 7 Ιουλίου αναμένεται να ξεκινήσουν δημόσιες ακροάσεις από την αρμόδια επιτροπή του άρθρου 301.
«Η αποτυχία των σημαντικότερων εμπορικών μας εταίρων να αντιμετωπίσουν τις εισαγωγές προϊόντων που παράγονται με καταναγκαστική εργασία είναι απαράδεκτη. Δημιουργεί συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού για τους Αμερικανούς εργαζόμενους», δήλωσε ο Αμερικανός Εμπορικός Αντιπρόσωπος, Τζέιμισον Γκριρ, προσθέτοντας ότι οι ΗΠΑ δεν πρόκειται πλέον να ανεχθούν αυτή την κατάσταση.
Η πρωτοβουλία αναμένεται να δοκιμάσει τις αντοχές των μεγαλύτερων εμπορικών εταίρων των ΗΠΑ, οι οποίοι μέχρι στιγμής έχουν αποφύγει γενικευμένα αντίποινα απέναντι στους δασμούς του Τραμπ, επιλέγοντας κυρίως τη διαπραγμάτευση για τη μείωση των εμπορικών φραγμών και τη διασφάλιση πρόσβασης στις αγορές.
Οι εξαιρέσεις και οι έρευνες για τη βιομηχανική παραγωγή
Οι έρευνες για την καταναγκαστική εργασία αποτελούν μόνο ένα μέρος της ευρύτερης στρατηγικής της αμερικανικής κυβέρνησης. Παράλληλα βρίσκονται σε εξέλιξη και άλλες έρευνες βάσει του άρθρου 301, οι οποίες αφορούν την υπερβάλλουσα παραγωγική ικανότητα βιομηχανικών κλάδων σε εμπορικούς εταίρους των ΗΠΑ.
Το προτεινόμενο πλαίσιο περιλαμβάνει επίσης σειρά εξαιρέσεων. Ορισμένα είδη ένδυσης και κλωστοϋφαντουργικά προϊόντα από συγκεκριμένες χώρες θα μπορούν να εισάγονται με μειωμένους συντελεστές, βάσει ποσοστώσεων που θα συνδέονται με τις αμερικανικές εξαγωγές προς τις αντίστοιχες αγορές.
Πλήρως εξαιρούμενα από τους νέους δασμούς προβλέπεται να είναι προϊόντα όπως το βοδινό κρέας, οι ντομάτες, οι μπανάνες, ο καφές, ο χυμός πορτοκαλιού και άλλα τρόφιμα. Εκτός μέτρων μένουν επίσης τα μέταλλα, τα οποία ήδη υπόκεινται σε ξεχωριστούς δασμούς, καθώς και συγκεκριμένα καύσιμα και χημικά προϊόντα.
Η μάχη για την επαναφορά των δασμών
Η εμπορική στρατηγική του Τραμπ υπέστη σημαντικό πλήγμα τον Φεβρουάριο, όταν το Ανώτατο Δικαστήριο των ΗΠΑ ακύρωσε δασμούς που είχαν επιβληθεί μέσω έκτακτων προεδρικών εξουσιών. Οι έρευνες για την καταναγκαστική εργασία κάλυψαν αρχικά περίπου 60 οικονομίες παγκοσμίως.
Οι δασμοί του άρθρου 301 θεωρούνται πιο ανθεκτικοί νομικά και προσφέρουν μεγαλύτερη ευελιξία, αν και απαιτούν περισσότερο χρόνο για να εφαρμοστούν. Ως προσωρινή λύση, ο Τραμπ είχε επιβάλει παράλληλα παγκόσμιο δασμό 10% μέσω του άρθρου 122 της εμπορικής νομοθεσίας. Το συγκεκριμένο μέτρο λήγει τον Ιούλιο και βρίσκεται επίσης αντιμέτωπο με δικαστικές προσφυγές.
Ο Τζέιμισον Γκριρ έχει δηλώσει ότι στόχος είναι η ολοκλήρωση των εμπορικών ερευνών ώστε ο πρόεδρος να μπορεί να ενεργοποιήσει άμεσα νέο δασμολογικό πλαίσιο μόλις εκπνεύσουν τα υφιστάμενα μέτρα.
Ερωτήματα για την Κίνα και την παγκόσμια οικονομία
Οι νέες κινήσεις δημιουργούν αβεβαιότητα και για τις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας, παρά τη σχετική αποκλιμάκωση που ακολούθησε τη συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Σι Τζινπίνγκ τον Μάιο. Τότε οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει στη δημιουργία νέων μηχανισμών συνεργασίας για το εμπόριο και τις επενδύσεις, με στόχο τη διαχείριση των σχέσεων μεταξύ των δύο μεγαλύτερων οικονομιών του κόσμου.
Σε ευρύτερο επίπεδο, η ανακοίνωση έρχεται σε μια περίοδο αυξημένης ευαισθησίας για τη διεθνή οικονομία. Οι χρηματοπιστωτικές αγορές παρακολουθούν ήδη με ανησυχία τον πόλεμο με το Ιράν και την έντονη άνοδο στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου.
Το ακριβότερο ενεργειακό κόστος αναζωπυρώνει τους φόβους για νέα άνοδο του πληθωρισμού, ενώ στις ΗΠΑ εντείνει τις ανησυχίες των καταναλωτών για το κόστος ζωής, λίγους μήνες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, που θεωρούνται κρίσιμες για το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα και τον Ντόναλντ Τραμπ.
