Το Τμήμα Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου (ΤΕΠΑΚ) εκπροσωπήθηκε στο 34ο Παγκόσμιο Συνέδριο της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Μαιών (International Confederation of Midwives – ICM) το οποίο πραγματοποιήθηκε στη Λισαβόνα της Πορτογαλίας, από τις 14 έως τις 18 Ιουνίου 2026.
Το Παγκόσμιο Συνέδριο της ICM αποτελεί τη σημαντικότερη διεθνή επιστημονική συνάντηση στον χώρο της Μαιευτικής, πραγματοποιείται κάθε τρία χρόνια και συγκεντρώνει χιλιάδες συνέδρους από περισσότερες από 100 χώρες, μεταξύ των οποίων μαίες, ερευνητές, ακαδημαϊκούς, εκπροσώπους διεθνών οργανισμών και φορείς χάραξης πολιτικής.
Αποτελεί σημείο αναφοράς για τη διαμόρφωση των διεθνών εξελίξεων στη μαιευτική εκπαίδευση, την έρευνα, την κλινική πρακτική και τις πολιτικές για την υγεία μητέρας και νεογνού. Το φετινό συνέδριο πραγματοποιήθηκε με κεντρικό σύνθημα: «One Million More Midwives» («Ο πλανήτης χρειάζεται περισσότερες από ένα εκατομμύριο μαίες»).
Το ΤΕΠΑΚ εκπροσωπήθηκε από τον Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Νίκο Μίτλεττον, τη Δρ.Παναγιώτα Μιλτιάδους, Ειδικό Εκπαιδευτικό Προσωπικό και υπεύθυνη του Ερευνητικού Εργαστηρίου του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΤΕΠΑΚ, και τις υποψήφιες διδάκτορες Ηρακλειδία Παπαηρακλειδίου και Ελευθερία Λαζάρου οι οποίοι συμμετείχαν ενεργά στις επιστημονικές εργασίες του συνεδρίου, παρουσιάζοντας συνολικά τέσσερις επιστημονικές εργασίες, εκ των οποίων τρεις προφορικές ανακοινώσεις και ένα αναρτημένο έκθεμα (poster), αναδεικνύοντας τη σημαντική ερευνητική δραστηριότητα του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΤΕΠΑΚ.
Μεταξύ των παρουσιάσεων, η Ηρακλειδία Παπαηρακλειδίου, μαία και υποψήφια διδάκτορας στο Τμήμα Νοσηλευτικής του ΤΕΠΑΚ, παρουσίασε την εργασία με τίτλο: «Cross-country comparison of respectful maternity care: insights from Cyprus and Croatia using the Person-Centered Maternity Care (PCMC) tool», η οποία αποτελεί μέρος της διδακτορικής της έρευνας στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος RESPECT το οποίο χρηματοδοτήθηκε από το πρόγραμμα CERV της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η παρουσίαση επικεντρώθηκε στη συγκριτική αξιολόγηση της Φροντίδας Μητρότητας με Σεβασμό στην Κύπρο και την Κροατία, αναδεικνύοντας τόσο τα θετικά στοιχεία όσο και σημαντικά πεδία που χρήζουν βελτίωσης.
Τα αποτελέσματα της μελέτης κατέδειξαν ότι μόλις μία στις τρεις γυναίκες στην Κύπρο δήλωσε ικανοποιημένη από την επικοινωνία και την αλληλεπίδραση με τους επαγγελματίες υγείας κατά τη διάρκεια της μαιευτικής φροντίδας. Αντίστοιχα, στην Κροατία τα ποσοστά ήταν ακόμη χαμηλότερα, καθώς μόνο μία στις δέκα γυναίκες ανέφερε ότι ήταν ικανοποιημένη από την επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας.
Τα ευρήματα της έρευνας υπογραμμίζουν την ανάγκη περαιτέρω ενίσχυσης της ατομοκεντρικής φροντίδας με σεβασμό, συμβάλλοντας στον διεθνή επιστημονικό διάλογο για τη βελτίωση της εμπειρίας των γυναικών κατά την εγκυμοσύνη, τον τοκετό και τη λοχεία.
Η Ελευθερία Λαζάρου, μαία και υποψήφια διδάκτωρ του Τμήματος Νοσηλευτικής του Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου, παρουσίασε δύο επιστημονικές εργασίες που επικεντρώνονται στη διερεύνηση της προγνωστικής αξίας βιοχημικών δεικτών (βιοδεικτών) για την έγκαιρη πρόβλεψη του Σακχαρώδη Διαβήτη Κύησης (ΣΔΚ). Οι ερευνητικές εργασίες εντάσσονται στο πλαίσιο της διδακτορικής διατριβής της κ. Λαζάρου, με κύρια επιβλέπουσα την Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Δρ Ελένη Χατζηγεωργίου.
Η πρώτη εργασία, με τίτλο «Investigated Biomarkers in the Development of Gestational Diabetes Mellitus: A Scoping Review of Their Predictive and Potential Diagnostic Value», παρουσιάστηκε ως αναρτημένο έκθεμα (poster) και αφορούσε ανασκόπηση πεδίου της διεθνούς βιβλιογραφίας σχετικά με τη διαγνωστική και προγνωστική αξία των βιοδεικτών που έχουν διερευνηθεί μέχρι σήμερα στην πρόβλεψη του ΣΔΚ.
Η ανασκόπηση κατέδειξε ότι, παρά τα ιδιαίτερα ενθαρρυντικά ευρήματα για ορισμένους βιοδείκτες, απαιτούνται περαιτέρω προοπτικές και πολυκεντρικές μελέτες, προκειμένου να τεκμηριωθεί η κλινική τους αξιοποίηση για την έγκαιρη αναγνώριση γυναικών υψηλού κινδύνου για εμφάνιση ΣΔΚ.
Η δεύτερη εργασία, με τίτλο «Midwifery-led Innovation in Predicting Gestational Diabetes Mellitus: The Role of Biomarkers and Perinatal Risk Profiling», αφορούσε την παρουσίαση των πρώτων αποτελεσμάτων της διδακτορικής μελέτης της κ. Ελευθερίας Λαζάρου. Πιο συγκεκριμένα, μέσω της μελέτης διερευνήθηκε η προγνωστική αξία των βιοδεικτών HMGB1 και TLR4, σε συνδυασμό με κλινικούς και περιγεννητικούς παράγοντες κινδύνου, με στόχο την έγκαιρη πρόβλεψη του ΣΔΚ.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα υποδεικνύουν τη δυνητική συμβολή του βιοδείκτη HMGB1 στην ανάπτυξη μελλοντικών πολυπαραγοντικών μοντέλων πρόβλεψης. Παράλληλα, η μελέτη υπογραμμίζει τον καθοριστικό ρόλο της μαίας στην έγκαιρη αναγνώριση γυναικών υψηλού κινδύνου, στην εφαρμογή εξατομικευμένων παρεμβάσεων και στην προαγωγή της πρόληψης κατά την προγεννητική φροντίδα.
Ο Δρ. Νίκος Μίτλεττον, επιστημονικός υπεύθυνος του προγράμματος RESPECT παρουσίασε τη συμμετοχική και συμπεριληπτική προσέγγιση που ακολουθήθηκε για τη συνδιαμόρφωση μιας κοινής προσέγγισης για την ενδυνάμωση της Φροντίδας Μητρότητας με Σεβασμό στην Κύπρο («Co-developing a National Strategy for Respectful Maternity Care (RMC): The RESPECT Project in Cyprus»).
Μέσα από τη διαδικασία αυτή καταγράφηκαν οι απόψεις, οι ανάγκες και οι προτεραιότητές όλων των εμπλεκόμενων φορέων, μεταξύ των οποίων επαγγελματίες υγείας, γυναικολόγοι, μαίες, παιδίατροι, γυναίκες, μη κυβερνητικές οργανώσεις (ΜΚΟ) και άλλοι κοινωνικοί εταίροι, τους, συμβάλλοντας στη συλλογική διαμόρφωση μιας στρατηγικής με σειρά προτεινόμενων δράσων, όπως και σειρά πρακτικών εργαλείων για την υποστήριξη της εφαρμογής της στρατηγικής στην κλινική πράξη, όπως
- ο Κατάλογος ελέγχου (checklist) για μαιευτικές κλινικές, βασισμένος στα Πρότυπα Ποιότητας για τη Μητρική-Νεογνική Φροντίδα του ΠΟΥ (2016) (https://birthforward.com/wp-content/uploads/2025/04/RMC-checklist-WHO-Quality-Standards-GR.pdf),
- το εκπαιδευτικό πρόγραμμα ανάπτυξης δεξιοτήτων επικοινωνίας για επαγγελματίες υγείας με έμφαση στην επικοινωνία με σεβασμό και τη συμμετοχική λήψη αποφάσεων (shared decision making) το οποίο υλοποιήθηκε τόσο κατά τη διάρκεια όσο και μετά την ολοκλήρωση του έργου, συμβάλλοντας στη συνεχιζόμενη επαγγελματική ανάπτυξη μαιών και άλλων επαγγελματιών υγείας,
- καθώς και το πρόγραμμα ενδυνάμωσης, που αναπτύχθηκε σε συνεργασία με τις ΜΚΟ Birth Forward στην Κύπρο και RODA στην Κροατία, με στόχο την αποτελεσματικότερη επικοινωνία με τους επαγγελματίες υγείας και την ενεργό συμμετοχή των εγκύων στις αποφάσεις που αφορούν τη φροντίδα τους. Το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τις γυναίκες διατίθεται και μέσω ανοικτού διαδικτυακού μαθήματος (e-course) στη διεύθυνση: https://edukacija.roda.hr/tecajevi/za-roditelje/sebasmos-gia-ole%CF%82/.
Στο πλαίσιο του συνεδρίου, η κυπριακή ομάδα είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με συναδέλφους από την ακαδημαϊκή, ερευνητική και επαγγελματική κοινότητα της Μαιευτικής από όλο τον κόσμο, καθώς και με την ελληνική εκπροσώπηση και Ελληνίδες μαίες που δραστηριοποιούνται σε διάφορες χώρες.
Η συνάντηση αυτή αποτέλεσε μια ιδιαίτερα ευχάριστη και εποικοδομητική εμπειρία, καθώς προσέφερε την ευκαιρία για ανταλλαγή εμπειριών και καλών πρακτικών, ενημέρωση σχετικά με τις εξελίξεις στη μαιευτική φροντίδα σε διαφορετικά συστήματα υγείας, καθώς και ενίσχυση του δικτύου των επιστημονικών συνεργασιών μας.
