Σε «θετική» από σταθερή «αναθεώρησε» την προοπτική των μακροπρόθεσμων αξιολογήσεων της Κυπριακής Δημοκρατίας ο οίκος αξιολόγησης Morningstar DBRS, επιβεβαιώνοντας παράλληλα την πιστοληπτική αξιολόγηση στο «A». Θετική από σταθερή έγινε και η προοπτική για τις βραχυπρόθεσμες αξιολογήσεις, οι οποίες επιβεβαιώθηκαν στο R-1 (low).
Η απόφαση του οίκου η οποία εκδόθηκε αργά το βράδυ της Παρασκευής, σηματοδοτεί αυξημένη πιθανότητα αναβάθμισης στο μέλλον, εφόσον συνεχιστεί η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών και της οικονομικής ανθεκτικότητας της Κύπρου.
«Η θετική προοπτική αντανακλά την άποψη του Morningstar DBRS ότι η Κύπρος θα διατηρήσει την ισχυρή δημοσιονομική της θέση και θα συνεχίσει να μειώνει το βάρος του δημόσιου χρέους», αναφέρει ο οίκος.
Σημειώνει ότι οι ευνοϊκές προοπτικές ανάπτυξης και τα σημαντικά διαρθρωτικά δημοσιονομικά πλεονάσματα αναμένεται να οδηγήσουν τον λόγο του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ από το 49,9% το 2026 σε επίπεδο κάτω του 40% μέχρι το 2029.
Ο Morningstar DBRS αναμένει ότι η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι υψηλές εξαγωγές υπηρεσιών, τόσο του τουρισμού όσο και των μη τουριστικών τομέων, θα συνεχίσουν να στηρίζουν την ανάπτυξη. Αναφέρει ότι μετά την αύξηση του ΑΕΠ κατά 3,8% το 2025, η Κεντρική Τράπεζα της Κύπρου αναμένει πραγματική ανάπτυξη περίπου 3% ετησίως κατά την περίοδο των προβλέψεων.
Ο οίκος εκτιμά παράλληλα ότι οι επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή στην κυπριακή οικονομία είναι μικρότερες από ό,τι αρχικά αναμενόταν, αν και η μείωση της τουριστικής κίνησης και η αύξηση του εισαγόμενου πληθωρισμού αναμένεται να επιβαρύνουν την οικονομική δραστηριότητα το 2026.
- Διαβάστε επίσης: DBRS: Άνιση η οικονομική σύγκλιση στην Ε.Ε. μεταξύ Κεντρικής - Ανατολικής Ευρώπης και Νότιας Ευρώπης
Ισχυρή δημοσιονομική θέση και ταχεία μείωση του χρέους
Σημαντικό στοιχείο της αξιολόγησης αποτελεί η δημοσιονομική επίδοση της Κύπρου. Σημειώνεται ότι το δημοσιονομικό πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 3,4% του ΑΕΠ το 2025, από 4,1% το 2024, με τον Morningstar DBRS να επισημαίνει ότι πρόκειται για την υψηλότερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Τα δημόσια έσοδα ανήλθαν σε €15,9 δισ., ή 43,6% του ΑΕΠ, το 2025, έναντι €9,7 δισ., ή 41,3% του ΑΕΠ, το 2019. Ο οίκος συνδέει την αύξηση των εσόδων με τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης των επιχειρήσεων, την πολιτική για προσέλκυση της «έδρας» ξένων εταιρειών στην Κύπρο, αλλά και την αύξηση της απασχόλησης και των μισθών, η οποία ενίσχυσε τις εισφορές κοινωνικών ασφαλίσεων και τον φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων.
Για το 2026, το δημοσιονομικό πλεόνασμα αναμένεται να περιοριστεί στο 2,3% του ΑΕΠ, λόγω των μέτρων για αντιμετώπιση των επιπτώσεων του πολέμου στη Μέση Ανατολή, της φορολογικής μεταρρύθμισης και του κόστους που συνδέεται με τη συμφωνία μεταξύ ΚΕΔΙΠΕΣ και Ελληνικής Τράπεζας. Ωστόσο, το Υπουργείο Οικονομικών αναμένει ανάκαμψη του πλεονάσματος από το 2027, με μέσο όρο 3,1% του ΑΕΠ την περίοδο 2027-2029.
Ιδιαίτερα θετική είναι η αξιολόγηση για την πορεία του δημόσιου χρέους. Ο λόγος χρέους προς ΑΕΠ μειώθηκε στο 55% το 2025, από 96,5% το 2021, ενώ προβλέπεται να υποχωρήσει κάτω από το 50% μέχρι το τέλος του 2026 και κάτω από το 40% μέχρι το 2029.
Όπως αναφέρεται, σημαντικό μέρος του ενδοκυβερνητικού χρέους παραμένει υψηλό, ωστόσο εξαλείφεται κατά τον υπολογισμό του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης. Παράλληλα, τα τελευταία χρόνια τα υψηλά πλεονάσματα του συστήματος κοινωνικών ασφαλίσεων έχουν αξιοποιηθεί για τη χρηματοδότηση των ελλειμμάτων του κρατικού προϋπολογισμού. Το συσσωρευμένο αποθεματικό ανέρχεται σήμερα σε περίπου €12 δισ., ποσό που αντιστοιχεί στο 33% του ΑΕΠ, και δημιουργεί ετήσιο πλεόνασμα περίπου €1 δισ., ή 2,7% του ΑΕΠ. Τα πλεονάσματα αυτά αποτελούν, σύμφωνα με τον Morningstar DBRS, σταθερή πηγή χρηματοδότησης για τα δημόσια οικονομικά.
Κίνδυνοι για τα οικονομικά της κεντρικής κυβέρνησης θα μπορούσαν να προκύψουν σε περίπτωση που το σύστημα κοινωνικών ασφαλίσεων παρουσιάσει επίμονα ελλείμματα, τα οποία θα πρέπει να καλυφθούν μέσω κρατικών μεταβιβάσεων. Ωστόσο, ο Morningstar DBRS θεωρεί ότι η εμφάνιση ενός τέτοιου σεναρίου δεν είναι πιθανή τα επόμενα χρόνια. Παράλληλα, τυχόν βραχυπρόθεσμοι κίνδυνοι χρηματοδότησης περιορίζονται από το ταμειακό απόθεμα της κεντρικής κυβέρνησης, το οποίο τον Ιούλιο του 2026 ανερχόταν στο 6,9% του ΑΕΠ.
Οι βασικοί κίνδυνοι για τα δημόσια οικονομικά, σύμφωνα με τον οίκο, συνδέονται με το ενδεχόμενο ενός οικονομικού σοκ ή με την υλοποίηση ενδεχόμενων υποχρεώσεων που σχετίζονται με τον μεγάλο εγχώριο τραπεζικό τομέα. Το ενεργητικό των τραπεζών ξεπερνά συνολικά το 200% του ΑΕΠ και χαρακτηρίζεται από υψηλό βαθμό συγκέντρωσης.
Παράγοντες που θα κρίνουν την επόμενη αξιολόγηση
Ο οίκος σημειώνει και τους παράγοντες που μπορούν να οδηγήσουν σε αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης.
«Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις θα μπορούσαν να αναβαθμιστούν εάν ο λόγος του δημόσιου χρέους μειωθεί σύμφωνα με τις τρέχουσες προσδοκίες» και εάν υπάρξουν «ενδείξεις αυξημένης ανθεκτικότητας της οικονομίας και αύξησης των επιπέδων παραγωγικότητας της εργασίας», αναφέρει.
Αντίθετα, η θετική τάση μπορεί να επιστρέψει σε σταθερή εάν η οικονομική επίδοση της κυπριακής οικονομίας αποδειχθεί λιγότερο ανθεκτική στις εξωτερικές πιέσεις και η προβλεπόμενη μείωση του χρέους υπολείπεται σημαντικά των προσδοκιών του οίκου. Ακόμη πιο σοβαρή επιδείνωση θα μπορούσε να οδηγήσει σε υποβάθμιση.
«Οι πιστοληπτικές αξιολογήσεις θα μπορούσαν να υποβαθμιστούν» σε περίπτωση σημαντικής επιδείνωσης της πορείας του δημόσιου χρέους ή «διαρθρωτικής αλλαγής στην οικονομία που αποδυναμώνει τις προοπτικές ανάπτυξης».
Ισχυρότερος ο τραπεζικός τομέας
Θετική είναι η εικόνα και στον τραπεζικό τομέα. Ο δείκτης κεφαλαίων CET1 ανήλθε στο 25,1% τον Μάρτιο του 2026, από 17,8% το 2022, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα ανοίγματα υποχώρησαν στο 1,6%, από 17,9% το 2019.
Ο Morningstar DBRS θεωρεί ότι οι ισχυρές προοπτικές ανάπτυξης, η υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια και η κερδοφορία των τραπεζών αντισταθμίζουν σε μεγάλο βαθμό τους κινδύνους από το υπόλοιπο προβληματικό χρέος. Ωστόσο, το σημαντικό απόθεμα μη εξυπηρετούμενων δανείων που παραμένει στην οικονομία εξακολουθεί να αποτελεί «διαρθρωτική ευπάθεια».
Πολιτικοί και θεσμικοί παράγοντες
Ο οίκος επισημαίνει ότι το πολιτικό περιβάλλον στην Κύπρο παραμένει σταθερό, παρά το πιο κατακερματισμένο πολιτικό σκηνικό που διαμορφώθηκε μετά τις βουλευτικές εκλογές του Μαΐου 2026. Προσθέτει ότι λόγω του προεδρικού συστήματος της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι εκλογές δεν επηρεάζουν τη σύνθεση της κυβέρνησης και, ως εκ τούτου, δεν αναμένεται να επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στη δημοσιονομική πολιτική ή στις μεταρρυθμίσεις που περιλαμβάνονται στο Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Σε ό,τι αφορά τη θεσμική ποιότητα, η Morningstar DBRS σημειώνει ότι η θέση της Κύπρου στους δείκτες Worldwide Governance Indicators, μεταξύ άλλων στους δείκτες για τον έλεγχο της διαφθοράς και το κράτος δικαίου, έχει υποχωρήσει τα τελευταία χρόνια και πλέον βρίσκεται κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η συμμετοχή της χώρας στην ΕΕ εξακολουθεί να λειτουργεί ως σημαντικό θεσμικό στήριγμα.
Σε σχέση με τις προσπάθειες επανένωσης της Κύπρου υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, ο οίκος εκτιμά ότι οι πιθανότητες μιας σημαντικής προόδου στις συνομιλίες παραμένουν επί του παρόντος περιορισμένες.
Πώς αντέδρασαν ΠτΔ και ΥΠΟΙΚ
Η Κύπρος συνεχίζει σταθερά την ανοδική της πορεία, προωθώντας σημαντικές μεταρρυθμίσεις που ενδυναμώνουν την ανταγωνιστικότητα, την ανθεκτικότητα και την αξιοπιστία της χώρας, αναφέρει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης.
Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ, ο Πρόεδρος αναφέρεται στην επιβεβαίωση της βαθμίδας «A» και στην παράλληλη αναβάθμιση της προοπτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας από «Σταθερή» σε «Θετική» από τον διεθνή Οίκο Αξιολόγησης Morningstar DBRS, σημειώνοντας ότι η εξέλιξη «έρχεται σε συνέχεια του υψηλού ρυθμού ανάπτυξης της κυπριακής οικονομίας, των ιστορικά υψηλών επιπέδων απασχόλησης και της σημαντικής μείωσης του δημόσιου χρέους».
Όπως αναφέρει η επιβεβαίωση της βαθμίδας A και η παράλληλη αναβάθμιση της προοπτικής της Κυπριακής Δημοκρατίας από Σταθερή σε Θετική, επιβεβαιώνει τη δυναμική και τις θετικές προοπτικές της χώρας μας
«Η υπεύθυνη δημοσιονομική μας πολιτική και η στρατηγική που ακολουθούμε, αποδίδει και δημιουργεί περισσότερες δυνατότητες για την οικονομία και την κοινωνία: περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας, περαιτέρω ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος, νέες επενδύσεις και μεγαλύτερα περιθώρια για πολιτικές που βελτιώνουν την καθημερινότητα των πολιτών», επισημαίνει
«Συνεχίζουμε με την ίδια υπευθυνότητα, με συνέπεια και αποφασιστικότητα, για μια οικονομία ακόμη πιο ισχυρή, ανταγωνιστική και ανθεκτική, που διευρύνει τις ευκαιρίες και ενισχύει την προοπτική για το σύνολο των πολιτών», τονίζει ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης, καταλήγοντας ότι «η Κύπρος αλλάζει».
Την διατήρηση της μακροπρόθεσμης πιστοληπτικής ικανότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας στην επενδυτική βαθμίδα Α και την σημαντική αναβάθμιση της προοπτικής της, χαιρετίζει και ο υπουργός Οικονομικών, Μάκης Κεραυνός.
Σε δήλωσή του, σημειώνει πως η θετική αξιολόγηση από τον οίκο Morningstar DBRS, συνιστά ακόμα μια επιβεβαίωση της ανθεκτικότητας που επιδεικνύει η κυπριακή οικονομία, εν μέσω μιας περιόδου συνεχιζόμενης αστάθειας για την παγκόσμια οικονομία, γεμάτης προκλήσεις και κινδύνους.
Επισημαίνει - ακόμη - ότι ο διεθνής οίκος έρχεται να επιβεβαιώσει την συνετή και προληπτική οικονομική πολιτική που ακολουθεί η Κυβέρνηση, η οποία - όπως τονίζει - ενισχύει συνεχώς την οικονομική θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας.
