Οι μεγάλες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, η ανάγκη ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας και οι ευρωπαϊκές νομοθετικές πρωτοβουλίες που επηρεάζουν άμεσα την κυπριακή οικονομία βρέθηκαν στο επίκεντρο συνάντησης εργασίας που πραγματοποιήθηκε στις Βρυξέλλες μεταξύ του Προέδρου της Ομοσπονδίας Εργοδοτών και Βιομηχάνων (ΟΕΒ), Γιώργου Παντελίδη, και του Πρέσβη Γιώργου Ιωαννίδη, Μόνιμου Αντιπροσώπου της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ο κ. Παντελίδης, υπό την ιδιότητά του ως Αντιπροέδρου της BusinessEurope, της μεγαλύτερης ευρωπαϊκής επιχειρηματικής οργάνωσης, παρουσίασε στον Κύπριο Πρέσβη τις βασικές θέσεις και προτεραιότητες του ευρωπαϊκού επιχειρηματικού κόσμου για το 2026, με ιδιαίτερη αναφορά στις προκλήσεις που επηρεάζουν τις επιχειρήσεις στην Κύπρο.
Σύμφωνα με πληροφορίες του InBusinessNews, στο επίκεντρο της ενημέρωσης βρέθηκαν τέσσερις βασικοί άξονες: η μείωση της γραφειοκρατίας και του κόστους συμμόρφωσης, η εξασφάλιση ανταγωνιστικών τιμών ενέργειας, η αντιμετώπιση των ελλείψεων εργατικού δυναμικού και δεξιοτήτων, καθώς και η απλούστευση του ευρωπαϊκού κανονιστικού πλαισίου.
Πρόκειται για ζητήματα που συνδέονται άμεσα με την ανταγωνιστικότητα της κυπριακής οικονομίας, καθώς επηρεάζουν το λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων, την προσέλκυση επενδύσεων, την απασχόληση και τις προοπτικές ανάπτυξης.
Ενεργειακό κόστος και πράσινη μετάβαση
Ιδιαίτερη βαρύτητα στις θέσεις της BusinessEurope έχει το ενεργειακό κόστος, το οποίο εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική παράμετρο ανταγωνιστικότητας για την ευρωπαϊκή βιομηχανία.
Η ευρωπαϊκή επιχειρηματική οργάνωση αναγνωρίζει την ανάγκη προώθησης της πράσινης μετάβασης, επισημαίνοντας ωστόσο ότι αυτή πρέπει να υλοποιηθεί χωρίς να υπονομεύεται η ανταγωνιστικότητα των επιχειρήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, υποστηρίζει την ανάπτυξη ενεργειακών υποδομών, την ενίσχυση της αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Για την Κύπρο, το συγκεκριμένο ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς οι υψηλές τιμές ηλεκτρισμού επιβαρύνουν τη μεταποίηση, τον τουρισμό, τις υπηρεσίες και το εμπόριο.
Παράλληλα, στις ευρωπαϊκές προτεραιότητες περιλαμβάνεται η εφαρμογή του νέου συστήματος εμπορίας δικαιωμάτων εκπομπών ETS2, το οποίο αναμένεται να τεθεί σε πλήρη λειτουργία το 2028.
Η BusinessEurope υπογραμμίζει ότι η εφαρμογή του συστήματος πρέπει να λαμβάνει υπόψη το κόστος παραγωγής και τη διαθεσιμότητα οικονομικά βιώσιμων λύσεων απανθρακοποίησης.
Για τις κυπριακές επιχειρήσεις, ιδιαίτερα στους τομείς των μεταφορών, της διανομής, του τουρισμού και του εμπορίου, το ETS2 ενδέχεται να επιφέρει πρόσθετες επιβαρύνσεις μέσω της αύξησης του κόστους καυσίμων.
Ελλείψεις προσωπικού και ανάγκη νέων δεξιοτήτων
Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα που περιλαμβάνεται στις προτεραιότητες της BusinessEurope αφορά τις ελλείψεις εργατικού δυναμικού και την ανάγκη καλύτερης σύνδεσης της εκπαίδευσης με τις πραγματικές ανάγκες των επιχειρήσεων.
Η οργάνωση υποστηρίζει την ενίσχυση της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, τη βελτίωση της αντιστοίχισης δεξιοτήτων και θέσεων εργασίας, καθώς και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της νόμιμης μετανάστευσης για την κάλυψη αναγκών στην ευρωπαϊκή αγορά εργασίας.
Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Κύπρο, καθώς, σύμφωνα με τα στοιχεία της έκθεσης EURES 2025 που δημοσιεύθηκε το 2026, καταγράφονται ελλείψεις σε συγκεκριμένες ειδικότητες, μεταξύ άλλων σε νοσηλευτές, επαγγελματίες οδηγούς, προσωπικό τουρισμού και εστίασης, καθώς και τεχνικά επαγγέλματα στον κατασκευαστικό τομέα.
Οι ελλείψεις αυτές δημιουργούν πρόσθετες πιέσεις στις επιχειρήσεις και καθιστούν αναγκαία την αναβάθμιση των δεξιοτήτων του ανθρώπινου δυναμικού.
Μείωση της γραφειοκρατίας και απλούστευση των ευρωπαϊκών κανόνων
Σημαντική θέση στην ατζέντα της BusinessEurope κατέχει και η μείωση της γραφειοκρατίας, με έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Η οργάνωση στηρίζει τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες Omnibus, οι οποίες αποσκοπούν στην απλούστευση υφιστάμενων κανονισμών και οδηγιών, στη μείωση των υποχρεώσεων υποβολής εκθέσεων και στον περιορισμό του διοικητικού κόστους.
Η βασική επιδίωξη είναι η διαμόρφωση ενός πιο λειτουργικού και προβλέψιμου κανονιστικού περιβάλλοντος, χωρίς να εγκαταλείπονται οι ουσιαστικοί στόχοι των ευρωπαϊκών πολιτικών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται επίσης στην εφαρμογή της ευρωπαϊκής Οδηγίας για τη Μισθολογική Διαφάνεια.
Η BusinessEurope υποστηρίζει την αρχή της ίσης αμοιβής για ίση εργασία ή εργασία ίσης αξίας, εκφράζοντας ωστόσο επιφυλάξεις για την πολυπλοκότητα των νέων υποχρεώσεων που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, έχει ζητήσει περισσότερο χρόνο για την εφαρμογή της Οδηγίας και αναγνώριση των υφιστάμενων συλλογικών συμβάσεων ως στοιχείου συμμόρφωσης.
Για την Κύπρο, η συγκεκριμένη νομοθεσία συνδέεται με πιθανές αλλαγές στις διαδικασίες προσλήψεων, στα συστήματα μισθοδοσίας και στις υποχρεώσεις ενημέρωσης των εργαζομένων.
Επενδύσεις και ενίσχυση της ευρωπαϊκής βιομηχανίας
Στις θέσεις που παρουσίασε ο Πρόεδρος της ΟΕΒ περιλαμβάνεται και η ευρωπαϊκή πρωτοβουλία Industrial Accelerator Act, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής βιομηχανίας, στην προσέλκυση επενδύσεων και στην επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης.
Η BusinessEurope στηρίζει την ενίσχυση της ευρωπαϊκής παραγωγικής βάσης, επισημαίνοντας παράλληλα ότι οι νέοι κανόνες δεν πρέπει να δημιουργούν πρόσθετη γραφειοκρατία ή εμπόδια στις επενδύσεις.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προβλέψεις για κριτήρια ευρωπαϊκής προέλευσης προϊόντων, γνωστά ως «Made in Europe», καθώς και για προϊόντα χαμηλών εκπομπών άνθρακα σε δημόσιες συμβάσεις και προγράμματα κρατικής στήριξης.
Για την Κύπρο, οι ενδεχόμενες αλλαγές θα μπορούσαν να επηρεάσουν επιχειρήσεις στους τομείς της μεταποίησης, των κατασκευών και των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας.
Η αυστηρότερη εφαρμογή κριτηρίων ευρωπαϊκής προέλευσης θα μπορούσε, από τη μία, να ενισχύσει την εγχώρια παραγωγή και να δημιουργήσει επενδυτικές ευκαιρίες και, από την άλλη, να αυξήσει το κόστος εισαγόμενων υλικών και εξοπλισμού.
Σημειώνεται ότι το Industrial Accelerator Act παραμένει νομοθετική πρόταση υπό διαπραγμάτευση, με τις τελικές απαιτήσεις και το πεδίο εφαρμογής του να μην έχουν ακόμη οριστικοποιηθεί.
Οι ευρωπαϊκές αποφάσεις και η κυπριακή οικονομία
Αξίζει να σημειωθεί πως η συνάντηση Παντελίδη - Ιωαννίδη ανέδειξε τη σημασία των ευρωπαϊκών εξελίξεων για το επιχειρηματικό περιβάλλον της Κύπρου, καθώς σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών που βρίσκονται σε εξέλιξη αναμένεται να επηρεάσουν το κόστος λειτουργίας, τις επενδύσεις και τις υποχρεώσεις των επιχειρήσεων.
Οι θέσεις της BusinessEurope εστιάζουν στην ανάγκη εξισορρόπησης των στόχων της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης με τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητας, τη μείωση των διοικητικών επιβαρύνσεων και τη δημιουργία συνθηκών που θα επιτρέπουν στις επιχειρήσεις να αναπτύσσονται και να επενδύουν.
Η ενημέρωση του Μόνιμου Αντιπροσώπου της Κύπρου στην ΕΕ από τον Πρόεδρο της ΟΕΒ, υπό την ευρωπαϊκή του ιδιότητα, πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο κατά την οποία οι αποφάσεις των ευρωπαϊκών θεσμών αποκτούν αυξανόμενη σημασία για την πορεία της κυπριακής επιχειρηματικότητας.
