Σε πλήρη εφαρμογή αναμένεται να τεθεί στις 2 Αυγούστου 2028 η ευρωπαϊκή Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη, όταν θα αρχίσουν να εφαρμόζονται όλοι οι κανόνες που αφορούν τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου, σύμφωνα με ενημερωτικό σημείωμα της Υπηρεσίας Έρευνας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (EPRS) που δημοσιεύθηκε την Τετάρτη.
Η EPRS υπενθυμίζει ότι η Πράξη για την ΤΝ ρυθμίζει τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης ανάλογα με τους κινδύνους που ενέχουν, ενώ τα μοντέλα ΤΝ γενικού σκοπού ρυθμίζονται με βάση τις δυνατότητές τους. Ο Κανονισμός δημοσιεύθηκε τον Ιούλιο του 2024, τροποποιήθηκε το 2026 και ήδη εφαρμόζεται εν μέρει.
Καθυστερήσεις στα εναρμονισμένα πρότυπα
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην καθυστέρηση ανάπτυξης εναρμονισμένων προτύπων για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου. Η Κομισιόν είχε ζητήσει από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή Τυποποίησης και την Επιτροπή Ηλεκτροτεχνικής Τυποποίησης να καταρτίσουν τα σχετικά πρότυπα, με αρχική προθεσμία τον Απρίλιο του 2025. Η προθεσμία δεν τηρήθηκε και μετατέθηκε για τον Αύγουστο του ίδιου έτους, χωρίς επίσης να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Σύμφωνα με την EPRS, οι καθυστερήσεις αυτές αποτέλεσαν έναν από τους λόγους για τους οποίους μετατέθηκαν ορισμένες προθεσμίες εφαρμογής των κανόνων για τα συστήματα ΤΝ υψηλού κινδύνου. Τον Οκτώβριο είχε δημοσιευθεί ένα εναρμονισμένο πρότυπο που αφορά συστήματα διαχείρισης ποιότητας για οργανισμούς οι οποίοι παρέχουν συστήματα ΤΝ, ενώ τα υπόλοιπα παρέμεναν υπό ανάπτυξη.
Το ενημερωτικό σημείωμα εξηγεί επίσης ότι η Πράξη για την ΤΝ προβλέπει δύο βασικούς τρόπους κατάταξης ενός συστήματος ως υψηλού κινδύνου.
Ο πρώτος αφορά συστήματα ΤΝ που χρησιμοποιούνται ως εξαρτήματα ασφαλείας προϊόντων ή αποτελούν τα ίδια προϊόντα τα οποία υπόκεινται σε αξιολόγηση συμμόρφωσης από τρίτο μέρος βάσει της ισχύουσας νομοθεσίας για την ασφάλεια προϊόντων.
Ο δεύτερος βασίζεται στη χρήση του συστήματος. Συστήματα που χρησιμοποιούνται σε τομείς οι οποίοι περιλαμβάνονται στο Παράρτημα III, όπως η βιομετρική ταυτοποίηση, οι κρίσιμες υποδομές, η επιβολή του νόμου και η μετανάστευση, μπορούν να χαρακτηρίζονται ως υψηλού κινδύνου.
Η EPRS διευκρινίζει ότι ορισμένα συστήματα που εμπίπτουν σε αυτές τις κατηγορίες μπορούν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, να μην θεωρηθούν υψηλού κινδύνου. Σε τέτοια περίπτωση, ο πάροχος οφείλει να τεκμηριώσει την αξιολόγησή του πριν από τη διάθεση ή τη θέση του συστήματος σε λειτουργία και να είναι σε θέση να την προσκομίσει στις αρμόδιες αρχές.
