Ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ανακοίνωσε την Τρίτη ότι συμφώνησε να αναστείλει για δύο εβδομάδες τις προγραμματισμένες επιθέσεις σε ιρανικές υποδομές, υποχωρώντας από τις αιφνιδιαστικές απειλές του για άμεση καταστροφή του «συνόλου του πολιτισμού» του Ιράν.
Η κίνηση αυτή, περισσότερο από πέντε εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, τελεί «υπό την προϋπόθεση ότι η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα συμφωνήσει στο ΠΛΗΡΕΣ, ΑΜΕΣΟ και ΑΣΦΑΛΕΣ ΑΝΟΙΓΜΑ των Στενών του Ορμούζ», όπως ανέφερε ο Τραμπ σε ανάρτησή του στο Truth Social.
Η απόφαση, σύμφωνα με τον ίδιο, βασίστηκε σε συνομιλίες με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν Σεχμπάζ Σαρίφ και τον αρχηγό των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ.
«Πρόκειται για μια αμφίπλευρη ΕΚΕΧΕΙΡΙΑ!» δήλωσε.
Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, ανέφερε σε ξεχωριστή δήλωση ότι τα πλοία θα μπορούν να διέρχονται με ασφάλεια από τα Στενά κατά τη διάρκεια των δύο εβδομάδων, «σε συντονισμό με τις Ένοπλες Δυνάμεις του Ιράν και λαμβάνοντας υπόψη τεχνικούς περιορισμούς».
Η ανακοίνωση του Τραμπ ήρθε λιγότερο από δύο ώρες πριν από τη λήξη της προθεσμίας που είχε θέσει στο Ιράν για επίτευξη συμφωνίας -η οποία περιλαμβάνει το άνοιγμα των Στενών, μιας ζωτικής αρτηρίας για τη διεθνή διακίνηση πετρελαίου- διαφορετικά θα αντιμετώπιζε εκτεταμένες επιθέσεις σε πολιτικές υποδομές.
Η προθεσμία των 8 μ.μ. (ώρα Ανατολικής Ακτής), που είχε οριστεί την Κυριακή, είχε προκαλέσει ανησυχία στις ΗΠΑ και διεθνώς.
Το πρωί της Τρίτης, ο Τραμπ είχε κλιμακώσει περαιτέρω την ένταση, γράφοντας: «Ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε, χωρίς να μπορέσει ποτέ να επανέλθει».
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Σαρίφ ζήτησε παράταση δύο εβδομάδων για την προθεσμία προς το Ιράν, καλώντας παράλληλα την ιρανική ηγεσία να ανοίξει τα Στενά για το ίδιο διάστημα «ως ένδειξη καλής θέλησης».
«Καλούμε επίσης όλα τα εμπλεκόμενα μέρη να τηρήσουν εκεχειρία παντού για δύο εβδομάδες, ώστε να δοθεί χρόνος στη διπλωματία να επιτύχει τον οριστικό τερματισμό του πολέμου, προς όφελος της μακροπρόθεσμης ειρήνης και σταθερότητας στην περιοχή», ανέφερε σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X.
Τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν παρουσίασαν την εξέλιξη ως επιτυχία.
Ο Τραμπ υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ συμφώνησαν στην αναστολή των επιθέσεων επειδή «έχουμε ήδη επιτύχει και υπερβεί όλους τους στρατιωτικούς στόχους και βρισκόμαστε πολύ κοντά σε μια οριστική συμφωνία για μακροπρόθεσμη ειρήνη με το Ιράν και στη Μέση Ανατολή».
«Λάβαμε μια πρόταση 10 σημείων από το Ιράν και πιστεύουμε ότι αποτελεί εφαρμόσιμη βάση για διαπραγμάτευση», ανέφερε.
«Σχεδόν όλα τα σημεία διαφωνίας του παρελθόντος έχουν συμφωνηθεί μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, αλλά η περίοδος των δύο εβδομάδων θα επιτρέψει την οριστικοποίηση και ολοκλήρωση της συμφωνίας», πρόσθεσε.
Από την πλευρά του, το ιρανικό πρακτορείο Mehr δημοσίευσε ανακοίνωση του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, σύμφωνα με την οποία οι ΗΠΑ «αποδέχθηκαν αυτές τις αρχές ως βάση διαπραγμάτευσης και υπέκυψαν στη βούληση του ιρανικού λαού».
«Εάν η παράδοση του εχθρού στο πεδίο μετατραπεί σε αποφασιστικό πολιτικό επίτευγμα στις διαπραγματεύσεις, θα γιορτάσουμε μαζί αυτή τη μεγάλη ιστορική νίκη. Διαφορετικά, θα συνεχίσουμε να πολεμάμε μέχρι να ικανοποιηθούν όλα τα αιτήματα του ιρανικού έθνους», αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ θα πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ, πρωτεύουσα του Πακιστάν, και θα διαρκέσουν δύο εβδομάδες, αρχής γενομένης τις επόμενες ημέρες.
Η πρόταση των 10 σημείων του Ιράν περιλαμβάνει την αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από τις βάσεις της περιοχής, την άρση όλων των κυρώσεων, την αποδέσμευση ιρανικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό και την πλήρη αποζημίωση για τις ζημιές του πολέμου. Προβλέπει επίσης πρωτόκολλο για ελεγχόμενη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει τη Δευτέρα ότι προηγούμενη πρόταση εκεχειρίας του Ιράν «δεν ήταν επαρκής». Παραμένει ασαφές τι μεσολάβησε τις επόμενες ώρες και οδήγησε στην αποδοχή της ως «βάσης για διαπραγμάτευση».
Iσραήλ: Eκτός συμφωνίας ο Λίβανος
Ο Λίβανος δεν περιλαμβάνεται στη δύο εβδομάδων εκεχειρία μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών, Ισραήλ και Ιράν, σύμφωνα με το γραφείο του Ισραηλινού Πρωθυπουργού, Μπενιαμίν Νετανιάχου.
«Το Ισραήλ στηρίζει την απόφαση του Προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ να αναστείλει τα πλήγματα κατά του Ιράν για δύο εβδομάδες, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα ανοίξει άμεσα τα Στενά και θα σταματήσει κάθε επίθεση κατά των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των χωρών της περιοχής», ανέφερε ανακοίνωση του γραφείου Νετανιάχου την Τετάρτη.
«Η δύο εβδομάδων εκεχειρία δεν περιλαμβάνει τον Λίβανο», προστίθεται στην ίδια ανακοίνωση.
Η θέση αυτή έρχεται σε αντίθεση με όσα δήλωσε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν ο οποίος διαμεσολάβησε για τη συμφωνία μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης και είχε υποστηρίξει ότι ο Λίβανος περιλαμβάνεται στο πλαίσιο της εκεχειρίας. Από την πλευρά του, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έκανε καμία αναφορά στον Λίβανο κατά την ανακοίνωση της συμφωνίας.
Η ανακοίνωση από το γραφείο Νετανιάχου αποτελεί την πρώτη επίσημη τοποθέτηση του Ισραήλ μετά τη γνωστοποίηση της εκεχειρίας.
Στο μεταξύ, το Ισραήλ συνεχίζει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις στο νότιο Λίβανο, στο πλαίσιο της ευρύτερης σύγκρουσης με το Ιράν και τις δυνάμεις που στηρίζει στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ.
Η ισραηλινή εκστρατεία, που εντάθηκε από τις αρχές Μαρτίου, έχει προκαλέσει σημαντικές απώλειες.
Σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, τουλάχιστον 1.530 άνθρωποι έχουν σκοτωθεί από ισραηλινές επιθέσεις από τις 2 Μαρτίου, μεταξύ των οποίων και 130 παιδιά.
