Την ώρα που λόγω κρίσης οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες βουλιάζουν στα ελλείμματα και «σφίγγουν τα λουριά» στην οικονομία κόβοντας δαπάνες ή εφαρμόζοντας συγκρατημένη δημοσιονομική πολιτική, η Ελλάδα πατάει «γκάζι» στη δημοσιονομική χαλάρωση το 2026.
Και ενώ η Κομισιόν την κατατάσσει ως μία (από τις μόλις τρεις όλες κι όλες) χώρες της Ε.Ε. που το 2026 θα έχει δημοσιονομικό πλεόνασμα, ταυτόχρονα την ανακηρύσσει «πρωταθλήτρια Ευρώπης» (μαζί με την Εσθονία) στην δημοσιονομική επέκταση για εφέτος.
Αυτό είναι το βασικό μήνυμα της νέας εκτίμησης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις Εαρινές Προβλέψεις της κατά το 2026, για τη δημοσιονομική στάση των κρατών-μελών: ενώ αρκετές χώρες κινούνται σε περιοριστική κατεύθυνση (ή με πολύ συγκρατημένα βήματα επέκτασης), η Ελλάδα ακολουθεί αντίθετη πορεία υπερβαίνοντας τις συσταλτικές τάσεις της Ε.Ε., με δημοσιονομική ώθηση που εκτιμάται κοντά στο 2,75% του ΑΕΠ.
Η εικόνα αυτή (ο μαύρος ρόμβος στη στήλη κάθε χώρας στο ανωτέρω γράφημα της Έκθεσης) έχει ιδιαίτερη σημασία σε συνθήκες κρίσης: η δημοσιονομική στάση αποτυπώνει το κατά πόσο κάθε κυβέρνηση στηρίζει ή φρενάρει την οικονομία της, μέσω των δαπανών και των μέτρων της.
Στην πράξη, για το 2026 η Ελλάδα φαίνεται να ακολουθεί μια πορεία πολύ πιο «χαλαρή» από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, με μεγαλύτερη έμφαση σε δημόσιες επενδύσεις, χρηματοδότηση από ευρωπαϊκούς πόρους και ενίσχυση της οικονομικής δραστηριότητας.
Η αντίθεση με άλλα κράτη είναι εντυπωσιακή:
- στο ένα άκρο βρίσκεται η Ρουμανία που προβλέπεται να κινηθεί με συσταλτική στάση της τάξεως του 2,5% του ΑΕΠ της χώρας.
- ο μέσος όρος των 27 χωρών της Ευρώπης κινείται με περιορισμένη δημοσιονομική επέκταση 0,3% του ΑΕΠ.
- Ελλάδα και η Εσθονία όμως ξεχωρίζουν στο άλλο άκρο του χάρτη, με ιδιαίτερα επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές, άνω του 2,5% του ΑΕΠ τους, ή 9-10 φορές υψηλότερες από τον ευρωπαϊκό μέσο.
«Καύσιμο» για ανάπτυξη
Αυτό σημαίνει ότι, τουλάχιστον για το 2026, η Ελλάδα δεν μπαίνει στη λογική του «φρένου», αλλά σε λογική στήριξης της οικονομίας, με μεγαλύτερη ροή πόρων προς επενδύσεις και δημόσιες ανάγκες.
Η δημοσιονομική επέκταση μπορεί να λειτουργήσει ως ανάσα για ανάπτυξη, έργα και εισοδήματα, αλλά κρίνεται και από το αν μεταφράζεται σε παραγωγική δυναμική, ή ελλείμματα και πρόσκαιρη τόνωση της κατανάλωσης.
Σύμφωνα με την Κομισιόν πάντως, η «εξίσωση» δείχνει ότι η Ελλάδα θα κινείται με διπλάσιο ρυθμό ανάπτυξης από το μέσο όρο στην ευρωζώνη (1,8% έναντι 0,9%). Όπως προκύπτει από την έκθεση, το μείγμα δαπανών στην Ελλάδα περιλαμβάνει κυρίως:
- αυξημένες δημόσιες δαπάνες που χρηματοδοτούνται από εθνικούς πόρους,
- επενδύσεις,
- δαπάνες με ευρωπαϊκά κονδύλια (ΕΣΠΑ, Ταμείο Ανάκαμψης κλπ).
Δημοσιονομική επέκταση αντί λιτότητα
Βασικό ζήτημα αποτελεί και αν αυτή η επιλογή, παρότι αναγκαία και ωφέλιμη, μπορεί να δημιουργεί νέο δημοσιονομικό βάρος, σε περίοδο ιδίως όπου διεθνώς οι ευρωπαϊκές χώρες βρίσκονται υπό πίεση.
Τα στοιχεία της Ε.Ε. δείχνουν οι 23 από τις 27 χώρες της Ε.Ε. προβλέπεται το 2026 να έχουν ελλείμματα. Η Εσθονία, για παράδειγμα, προβλέπεται να έχει δημόσιο έλλειμμα 4,8% για το 2026. Ενώ σε αρκετές άλλες χώρες με υψηλά ελλείμματα, οι νέοι δημοσιονομικοί κανόνες περιορίζουν ακόμα περισσότερο τις κρατικές δαπάνες.
Η Ελλάδα αντιθέτως κινείται και πάλι στο άλλο άκρο. Βρίσκεται στις μόλις τέσσερις χώρες της Ε.Ε. που προβλέπεται να έχουν δημοσιονομικά πλεονάσματα! Και όχι απλώς πρωτογενή ως προς τα οποία κατατάσσεται 1η στην Ευρώπη με πρόβλεψη για 4% του ΑΕΠ εφέτος.
Αλλά και στο συνολικό πλεόνασμα γενικής κυβέρνησης, μαζί και με τις δαπάνες που ξοδεύουν για τόκους: Κύπρος 2,5% του ΑΕΠ, Ιρλανδία 1,2% του ΑΕΠ, Ελλάδα 0,6% του ΑΕΠ, Δανία 0,5% του ΑΕΠ.
Με άλλα λόγια, ενώ σχεδόν παντού κυριαρχεί η πίεση για δημοσιονομική πειθαρχία και οι χώρες περιορίζουν δαπάνες για να συγκρατήσουν τα ελλείμματα, η Ελλάδα εμφανίζεται να ξοδεύει περισσότερο, χωρίς να παραβιάζει τους κανόνες, παράγοντας πλεονάσματα, αλλά μειώνοντας και το δημόσιο χρέος της.
Ουσιαστικά είναι η μόνη χώρα που -σύμφωνα με την Κομισιόν- το μειώνει δραστικά κατά 5,4% του ΑΕΠ το 2026 (μαζί με την Πορτογαλία που μειώνει 2,1%) ενώ σε σχεδόν όλες τις άλλες αυξάνεται, ή παραμένει ουσιαστικά το ίδιο.
Αυτό της επιτρέπει, τουλάχιστον για το 2026, να βρίσκεται στην πλευρά των χωρών που μπορούν και προσπαθούν να δώσουν ώθηση στην οικονομία, αντί σε μονοπάτια λιτότητας.
Πηγή: newmoney.gr
