Επί χρόνια, πολλοί θεωρούσαν ότι η τεχνολογία και η εξ’ αποστάσεως εργασία θα καθιστούσαν τους φυσικούς γραφειακούς χώρους περιττούς. Παρότι η πανδημία ενίσχυσε αυτή την πεποίθηση, η αγορά ακολούθησε διαφορετική πορεία. Σήμερα, είναι σαφές ότι τα γραφεία δεν εξαφανίστηκαν. Μετασχηματίζονται και εκσυγχρονίζονται με βάση τις ανάγκες των νέων επαγγελματιών.
Παγκοσμίως, οι πιο επιτυχημένες επιχειρήσεις αναζητούν σύγχρονους χώρους εργασίας. Οικοσυστήματα που ενισχύουν τη συνεργασία, την καινοτομία, την προσέλκυση ταλέντου και την ποιότητα ζωής των ανθρώπων τους. Αυτό το νέο μοντέλο περιγράφεται διεθνώς ως Urban Knowledge Campus: ένα ενιαίο περιβάλλον όπου εργασία, κατοικία, εκπαίδευση, υπηρεσίες και καθημερινή ζωή συνυπάρχουν αρμονικά, αναβαθμίζοντας την ποιότητα ζωής.
Πίσω από αυτό το μοντέλο βρίσκεται μια απλή αλλά ισχυρή λογική. Η παραγωγικότητα ενός εργαζομένου δεν καθορίζεται αποκλειστικά από τα όσα συμβαίνουν στο γραφείο, αλλά και από το ευρύτερο περιβάλλον στο οποίο ζει και εργάζεται. Ο χρόνος μετακίνησης, η εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες, η ποιότητα του αστικού περιβάλλοντος και η δυνατότητα ισορροπίας μεταξύ επαγγελματικής και προσωπική ζωής αποτελούν πλέον κρίσιμους παράγοντες.
Δεν είναι τυχαίο που έρευνες καταγράφουν υψηλότερα επίπεδα επαγγελματικής απόδοσης, ευεξίας και ικανοποίησης μεταξύ εργαζομένων που δραστηριοποιούνται σε τέτοιου είδους ολοκληρωμένα οικοσυστήματα, σε σύγκριση με όσους εργάζονται σε παραδοσιακές επιχειρηματικές ζώνες.
Αυτό που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε χαρακτηριστικό προηγμένων μητροπολιτικών κέντρων, όπως το Τόκιο, η Σιγκαπούρη και η Βοστώνη, αποκτά πλέον ιδιαίτερη δυναμική και στην Κύπρο, καθώς η ανάγκη για πιο βιώσιμα, ανθρώπινα και παραγωγικά αστικά περιβάλλοντα γίνεται ολοένα και πιο εμφανής.
Η νέα γενιά αναζητά κάτι περισσότερο από μία κατοικία
Οι νεότερες γενιές επαγγελματιών, από την Gen Z έως τους Millennials βλέπουν διαφορετικά την έννοια της κατοικίας, επαναπροσδιορίζοντας τα κριτήρια με τα οποία επιλέγουν πού θα ζήσουν. Για αυτούς, η αξία ενός ακινήτου δεν περιορίζεται στα τετραγωνικά μέτρα ή στην τιμή αγοράς. Σημασία έχει η συνολική εμπειρία ζωής που προσφέρει η περιοχή. Η εγγύτητα στην εργασία, η δυνατότητα μετακίνησης με τα πόδια ή το ποδήλατο και η εύκολη πρόσβαση σε υπηρεσίες, χώρους άθλησης, εστίασης και κοινωνικής ζωής αποτελούν βασικούς παράγοντες που καθορίζουν την επιλογή τους. Στόχος είναι η μείωση του χρόνου μετακίνησης και η αξιοποίηση του διαθέσιμου χρόνου για προσωπική ανάπτυξη, ευεξία και οικογενειακή ζωή.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, το μοντέλο «live, work and connect» αποκτά τεράστια σημασία για αγοραστές και ενοικιαστές. Η τάση αυτή αντανακλάται και στη στρατηγική χωροθέτηση των επιχειρήσεων, καθώς πολλές από τις πιο δυναμικές εταιρείες τεχνολογίας, έρευνας και επαγγελματικών υπηρεσιών επιλέγουν να δραστηριοποιούνται σε περιοχές όπου η εργασία, η κατοικία και η καθημερινή ζωή συνυπάρχουν σε ένα ενιαίο αστικό οικοσύστημα.
Το παράδειγμα του Silicon Park
Η φιλοσοφία των Knowledge Campuses βρίσκει σήμερα μια από τις πιο ολοκληρωμένες εκφράσεις της στην Κύπρο μέσω του Silicon Park στη Λεμεσό. Ένα έργο που ξεκίνησε ως ένας σύγχρονος επιχειρηματικός προορισμός και πλέον εξελίσσεται σταδιακά σε έναν πραγματικό κόμβο γνώσης, καινοτομίας και επιχειρηματικότητας. Διεθνείς εταιρείες τεχνολογίας, επαγγελματικών υπηρεσιών, fintech και έρευνας επιλέγουν την περιοχή ως βάση για την ανάπτυξή τους, ενώ η πρόσφατη επένδυση της Immunopharma επιβεβαιώνει τη δυναμική που αναπτύσσεται.
Παράλληλα, γύρω από αυτόν τον επιχειρηματικό πυρήνα διαμορφώνεται μια νέα αστική κοινότητα με νέες οικιστικές μονάδες, υπηρεσίες, χώρους αναψυχής και υποδομές που ανταποκρίνονται στις ανάγκες ενός διεθνούς και υψηλά εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Ουσιαστικά, αυτό είναι η καρδιά ενός knowledge campus. Η δημιουργία ενός περιβάλλοντος όπου η γνώση, η συνεργασία και η καινοτομία μπορούν να αναπτύσσονται αβίαστα μέσα από τις καθημερινές αλληλεπιδράσεις ανθρώπων, επιχειρήσεων και οργανισμών.
Eυκαιρία για την Κύπρο
Η Κύπρος διαθέτει σήμερα μοναδικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα. Η ασφάλεια, το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, η υψηλή ποιότητα ζωής, το ευνοϊκό κλίμα και η συνεχής ανάπτυξη του επιχειρηματικού οικοσυστήματος, συνθέτουν μια πραγματικότητα που καθιστά τη χώρα ιδιαίτερα ελκυστική για εταιρείες και επαγγελματίες.
Καθώς όλο και περισσότερες διεθνείς εταιρείες αναζητούν νέους προορισμούς για ανάπτυξη και προσέλκυση ταλέντου, η δημιουργία περισσότερων knowledge campuses μπορεί να αποτελέσει στρατηγικό πυλώνα της οικονομικής ανάπτυξης της χώρας.
Το πραγματικό ζητούμενο και το στοίχημα που καλείται να κερδίσει η Κύπρος αφορά τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται οι πόλεις, μέσα από τη δημιουργία περιβαλλόντων που ενισχύουν την καινοτομία, προσελκύουν ανθρώπινο κεφάλαιο και στηρίζουν τη διαμόρφωση βιώσιμων και σύγχρονων κοινοτήτων.
Οι πόλεις που θα ξεχωρίσουν την επόμενη δεκαετία δεν θα είναι εκείνες με την πιο έντονη δόμηση, αλλά όσες θα καταφέρουν να συνδέσουν ουσιαστικά την εργασία, τη γνώση, την καινοτομία και την καθημερινή ζωή σε ένα ενιαίο οικοσύστημα.
Σε αυτή τη μετάβαση, η Κύπρος δεν λειτουργεί ως παρατηρητής των εξελίξεων. Διαμορφώνει ήδη τη δική της πορεία και αρχίζει να γράφει τη δική της ιστορία…
*Πρόεδρος του Ομίλου Imperio και Πρόεδρος του Συνδέσμου Ανάπτυξης Ακινήτων.
