Ετοιμότητα να εργαστεί σκληρά, μαζί με όλους τους ξενοδόχους-μέλη του ΠΑΣΥΞΕ για ενίσχυση της ξενοδοχειακής βιομηχανίας και του κυπριακού τουρισμού ευρύτερα, εκφράζει ο νέος Πρόεδρος του Συνδέσμου, Γιάννος Πανταζής, ένας άνθρωπος που -όπως χαρακτηριστικά σημειώνει- ξέρει την πίεση, το κόστος, την αβεβαιότητα και την ευθύνη απέναντι στους εργαζόμενους, στους επισκέπτες και στις επιχειρήσεις.
Στην πρώτη του συνέντευξη στον «Ξενοδόχο» υπό την νέα του ιδιότητα, ο κ. Πανταζής σκιαγραφεί τους στόχους και τις προτεραιότητές του, καταθέτοντας τις δικές τους σκέψεις και προτάσεις για να μπορέσει ο τουρισμός, όχι μόνο να διατηρήσει, αλλά και να ενισχύσει ακόμη περισσότερο τη θέση του.
Ειδικότερα κι αφού τονίζει πως για να ενισχυθεί η θέση του κυπριακού τουρισμού, χρειάζεται σχέδιο, υποδεικνύει ότι-μεταξύ άλλων-η Κύπρος πρέπει να επενδύσει στην ποιότητα, να προχωρήσει ουσιαστικά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και να επενδύσει στο ανθρώπινο δυναμικό.
Την ίδια ώρα, τονίζει την ανάγκη μείωση των λειτουργικών βαρών που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα, όπως το ενεργειακό κόστος και τη γραφειοκρατία, και να επενδύσει σε νέες και αναδυόμενες αγορές τουρισμού.
Παράλληλα ο νέος Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ κι αφού αναφέρεται στις προοπτικές της φετινής τουριστικής χρονιάς, ξεκαθαρίζει πως πιστεύει στον ρεαλισμό, αλλά και στη φιλοδοξία, τονίζοντας ότι πρέπει «να λέμε τα πράγματα όπως είναι, χωρίς υπερβολές, αλλά και χωρίς φόβο. Να εντοπίζουμε τα προβλήματα, να ζητούμε λύσεις και να δουλεύουμε συλλογικά».
Επιπρόσθετα των πιο πάνω, ο κ. Πανταζής στέλνει το μήνυμα πως «ο κυπριακός τουρισμός έχει παρόν. Έχει όμως και μέλλον. Και αυτό το μέλλον θα το κτίσουμε με ενότητα, επαγγελματισμό, ποιότητα και πίστη στις δυνατότητες της Κύπρου».
Κύριε Πανταζή, καταρχάς συγχαρητήρια για την εκλογή σας. Ως νέος πλέον Πρόεδρος του ΠΑΣΥΞΕ, τι στόχους και προτεραιότητες έχετε θέσει;
Σας ευχαριστώ θερμά.
Αναλαμβάνω αυτή τη θέση με αίσθημα ευθύνης, αλλά και με μεγάλη πίστη στις δυνατότητες του κυπριακού τουρισμού.
Η πρώτη μας προτεραιότητα είναι η φετινή χρονιά. Να παρακολουθούμε καθημερινά την πορεία των κρατήσεων, τις αεροπορικές συνδέσεις, τις αγορές και τη συμπεριφορά των ταξιδιωτικών οργανισμών. Να έχουμε εικόνα. Να αντιδρούμε έγκαιρα. Να μη χάνουμε χρόνο.
Η κρίση στη Μέση Ανατολή δημιούργησε πίεση και αβεβαιότητα. Άρα σήμερα χρειάζεται σταθερότητα, ψυχραιμία και συντονισμός.
Ο στόχος μας είναι να στηρίξουμε τη φετινή περίοδο και να διασφαλίσουμε ότι η Κύπρος παραμένει δυνατά μέσα στα προγράμματα των συνεργατών μας.
Για το 2027, ο στόχος είναι καθαρός: να ανακτήσουμε τη δυναμική του 2025. Και αυτό περνά μέσα από τη διατήρηση και ενίσχυση των πτήσεων, το άνοιγμα νέων αγορών και τη συνεχή προβολή της Κύπρου ως ασφαλούς, αξιόπιστου και ποιοτικού προορισμού.
Σε στρατηγικό επίπεδο, το μεγάλο στοίχημα είναι η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η Κύπρος δεν μπορεί να σκέφτεται μόνο εποχικά. Μπορεί και πρέπει να εξελιχθεί σε προορισμό ολόχρονης, ή τουλάχιστον δεκάμηνης, τουριστικής δραστηριότητας.
Αυτός είναι στόχος εθνικής σημασίας. Για τον τουρισμό, την οικονομία, την απασχόληση και τις τοπικές κοινωνίες.
Μέχρι σήμερα εσείς ο ξενοδόχος, πώς προσεγγίζατε τις νέες, αλλά και τις διαχρονικές προκλήσεις και τι φέρνετε στο τραπέζι για την ξενοδοχειακή βιομηχανία;
Πιστεύω πολύ στην πράξη. Στην καθημερινή επαφή με την αγορά, με τον εργαζόμενο, με τον επισκέπτη, με τον συνεργάτη.
Ο ξενοδόχος δεν λειτουργεί σε θεωρητικό επίπεδο. Ζει καθημερινά τις προκλήσεις. Τις κρατήσεις, το κόστος, την έλλειψη προσωπικού, τις απαιτήσεις των πελατών, τον ανταγωνισμό, την ανάγκη για συνεχή αναβάθμιση.
Αυτό που φέρνουμε στο τραπέζι είναι αυτή ακριβώς την πρακτική εμπειρία. Την εικόνα από την πρώτη γραμμή.
Πιστεύω στον ρεαλισμό, αλλά και στη φιλοδοξία. Να λέμε τα πράγματα όπως είναι, χωρίς υπερβολές, αλλά και χωρίς φόβο. Να εντοπίζουμε τα προβλήματα, να ζητούμε λύσεις και να δουλεύουμε συλλογικά.
Ο ΠΑΣΥΞΕ πρέπει να είναι δυνατή, σοβαρή και τεκμηριωμένη φωνή. Αλλά παράλληλα να είναι και πράξη. Να στηρίζει εμπράκτως τα μέλη του, να συνεργάζεται με την Πολιτεία και να υπερασπίζεται με στοχευμένες ενέργειες την ποιότητα και την ανταγωνιστικότητα του κυπριακού τουρισμού.
Το ζητούμενο δεν είναι απλώς να διαχειριστούμε δυσκολίες. Είναι να κτίσουμε την επόμενη μέρα του κλάδου.
Αναντίλεκτα η φετινή τουριστική χρονιά είναι αρκετά δύσκολη ειδικότερα για τους ξενοδόχους. Τι πιστεύετε ότι πρέπει να γίνει περαιτέρω προκειμένου να αναστραφεί το αρνητικό κλίμα που έχει δημιουργηθεί και να σωθεί κάπως η χρονιά;
Η φετινή χρονιά είναι δύσκολη. Αυτό είναι γεγονός.
Το κτύπημα από την κρίση στη Μέση Ανατολή ήταν σοβαρό. Οι ακυρώσεις, κυρίως τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, επηρέασαν μήνες κρίσιμους για τις κρατήσεις της θερινής περιόδου. Εκεί χάθηκε σημαντική δυναμική.
Σήμερα η εικόνα είναι πιο σταθερή. Οι ακυρώσεις έχουν επιστρέψει σε φυσιολογικά επίπεδα και οι κρατήσεις παρουσιάζουν βελτίωση. Όμως ο ρυθμός παραμένει χαμηλότερος σε σχέση με πέρσι.
Τι χρειάζεται τώρα; Πρώτα, συνεχής παρακολούθηση της αγοράς. Να βλέπουμε καθημερινά τι γίνεται με τις κρατήσεις, τις πτήσεις και τους ταξιδιωτικούς οργανισμούς.
Δεύτερο, ενίσχυση της παρουσίας της Κύπρου στις αγορές που μπορούν ακόμη να αποδώσουν. Πρέπει να στηρίξουμε τις κρατήσεις τελευταίας στιγμής και να αξιοποιήσουμε κάθε διαθέσιμο κανάλι προβολής.
Τρίτο, διατήρηση του πτητικού προγράμματος. Αυτό είναι καθοριστικό. Για ένα νησί, η συνδεσιμότητα δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι προϋπόθεση επιβίωσης.
Για φέτος, ο ρεαλιστικός στόχος είναι να περιορίσουμε τις απώλειες και να κλείσουμε όσο πιο κοντά γίνεται στα επίπεδα του 2024.
Αλλά δεν πρέπει να σκεφτόμαστε μόνο αμυντικά. Πρέπει ήδη να δουλεύουμε για το 2027, ώστε να επανέλθουμε στη δυναμική του 2025.
Από πλευράς Πολιτείας τι είναι αυτό που αναμένουν περισσότερο οι ξενοδόχοι;
Αυτό που αναμένουμε περισσότερο είναι συντονισμό, ταχύτητα και πρακτικές λύσεις.
Η Πολιτεία κινήθηκε έγκαιρα σε αυτή την κρίση και βοήθησε ουσιαστικά στη διατήρηση σημαντικού μέρους του πτητικού προγράμματος. Αυτό το αναγνωρίζουμε.
Όμως οι προκλήσεις δεν τελειώνουν εδώ.
Χρειαζόμαστε σταθερή πολιτική για τη συνδεσιμότητα της Κύπρου. Χρειαζόμαστε στήριξη στις αγορές. Χρειαζόμαστε ταχύτερες διαδικασίες, λιγότερη γραφειοκρατία και ουσιαστική αντιμετώπιση των προβλημάτων που πιέζουν καθημερινά τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις.
Το προσωπικό είναι ένα μεγάλο ζήτημα. Πρέπει να δημιουργηθούν κίνητρα για να προσελκύσουμε νέους ανθρώπους στον τουρισμό, να τους εκπαιδεύσουμε και να τους δώσουμε προοπτική.
Το κόστος ενέργειας είναι επίσης κρίσιμο. Για τα ξενοδοχεία, η ηλεκτρική ενέργεια είναι τεράστιο λειτουργικό κόστος και επηρεάζει άμεσα την ανταγωνιστικότητα του προϊόντος μας.
Αναμένουμε, λοιπόν, μια συνολική, ρεαλιστική και οραματική προσέγγιση. Όχι αποσπασματικές κινήσεις. Ο τουρισμός είναι πυλώνας της οικονομίας και πρέπει να αντιμετωπίζεται ως τέτοιος.
Θα επιδιώξετε οποιαδήποτε συνάντηση είτε με τον Υφυπουργό Τουρισμού είτε ακόμη και με τον ίδιο τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας για συζήτηση της κατάστασης και συντονισμό για αντιμετώπισή της;
Ναι, βεβαίως. Θα επιδιώξουμε συναντήσεις και με το Υφυπουργείο Τουρισμού και με την κυβέρνηση.
Και δεν μιλώ για τυπικές συναντήσεις. Μιλώ για ουσιαστικό και μόνιμο συντονισμό.
Οι κρίσεις που επηρεάζουν τον τουρισμό δεν προειδοποιούν. Μπορεί να προκύψουν από τη μια μέρα στην άλλη. Μια γεωπολιτική κρίση, ένα πρόβλημα στις αερομεταφορές, μια ευρωπαϊκή απόφαση, μια αλλαγή στο κόστος. Όλα αυτά επηρεάζουν άμεσα την Κύπρο.
Γι’ αυτό θεωρώ αναγκαία τη δημιουργία μόνιμης Ομάδας Διαχείρισης Κρίσεων για τον τουρισμό. Να υπάρχει δομή, πληροφόρηση, ταχύτητα και κοινή γραμμή.
Χρειάζεται επίσης ένα θεσμοθετημένο συμβουλευτικό σώμα για τον τουρισμό. Δημόσιος και ιδιωτικός τομέας πρέπει να κάθονται στο ίδιο τραπέζι, όχι μόνο όταν υπάρχει πρόβλημα, αλλά συνεχώς.
Να προλαμβάνουμε, όχι απλώς να αντιδρούμε.
Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο για τις κρατικές ενισχύσεις στις αερομεταφορές. Για την Κύπρο, η αεροπορική συνδεσιμότητα δεν είναι πολυτέλεια. Είναι όρος επιβίωσης για τον τουρισμό και την οικονομία.
Πρέπει να είμαστε παρόντες εκεί που λαμβάνονται οι αποφάσεις. Με καθαρές θέσεις και με τεκμηρίωση.
Πάντως πέραν της κατάστασης όπως έχει διαμορφωθεί λόγω κυρίως της κατάστασης στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, οι ξενοδόχοι είναι αντιμέτωποι και με ένα είδος αθέμιτου ανταγωνισμού, αφού αρκετοί τουρίστες που φθάνουν στην Κύπρο επιλέγουν είτε να μεταβούν στα κατεχόμενα για διακοπές ή είτε να παραμείνουν σε βραχυπρόθεσμης μίσθωσης καταλύματα. Έχετε ενδείξεις για το ποσοστό των τουριστών που επιλέγουν είτε τα κατεχόμενα είτε τα αυτοεξυπηρετούμενα καταλύματα και πώς πιστεύετε ότι να αλλάξει προκειμένου να επιλέγουν για τη διαμονή τους τα ξενοδοχεία μας;
Είναι ένα θέμα που μας προβληματίζει σοβαρά.
Σε σχέση με τα κατεχόμενα, το ζήτημα είναι ευρύτερο. Δεν είναι μόνο τουριστικό. Είναι και πολιτικό, οικονομικό και θεσμικό. Αυτό που έχει σημασία είναι να διαφυλάξουμε την ανταγωνιστικότητα και την αξιοπιστία του νόμιμου τουριστικού προϊόντος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Σε σχέση με τα καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης, αυτό που μας προβληματίζει είναι η άνιση μεταχείριση.
Τα ξενοδοχεία λειτουργούν μέσα σε αυστηρό πλαίσιο. Έχουν άδειες, ελέγχους, φορολογικές υποχρεώσεις, προδιαγραφές ασφάλειας, προσωπικό και κόστος συμμόρφωσης.
Δεν μπορεί, λοιπόν, να υπάρχει παράλληλα μια αγορά που λειτουργεί χωρίς τους ίδιους βασικούς κανόνες.
Η πρόσφατη έκθεση της Ελεγκτικής Υπηρεσίας έδειξε ότι υπάρχουν ζητήματα με καταλύματα που δεν εμφανίζονται στα μητρώα ή προβάλλονται με ανακριβή στοιχεία άδειας. Αυτό πρέπει να ελεγχθεί.
Η νομοθεσία υπάρχει. Το πρώτο ζητούμενο είναι να εφαρμόζεται σωστά. Να υπάρχουν έλεγχοι, διαφάνεια, καταγραφή και φορολόγηση των εισοδημάτων.
Αν διαπιστωθεί ότι το υφιστάμενο πλαίσιο δεν επαρκεί, τότε πρέπει να ενισχυθεί.
Το θέμα δεν είναι να περιορίσουμε επιλογές. Το θέμα είναι να υπάρχουν κανόνες για όλους. Δίκαιος ανταγωνισμός, προστασία του επισκέπτη και προστασία της ποιότητας του κυπριακού τουρισμού.
Παρά τις προκλήσεις διαχρονικά, ο τουρισμός έχει αποδείξει πολλάκις την ανθεκτικότητά του και τη σημαντική συμβολή του στην πραγματική οικονομία του τόπου. Τι πιστεύετε ότι θα μπορούσε να γίνει προκειμένου ο τομέας, όχι μόνο να διατηρήσει, αλλά και να ενισχύσει τη θέση του;
Ο τουρισμός έχει αποδείξει ότι αντέχει. Αλλά δεν πρέπει να θεωρούμε την ανθεκτικότητά του δεδομένη.
Για να ενισχύσουμε τη θέση του, χρειάζεται σχέδιο.
Πρώτον, πρέπει να επενδύσουμε στην ποιότητα. Η Κύπρος δεν μπορεί και δεν πρέπει να ανταγωνίζεται μόνο στην τιμή. Πρέπει να ανταγωνίζεται στην εμπειρία, στην ασφάλεια, στη φιλοξενία, στην αυθεντικότητα και στο επίπεδο των υπηρεσιών.
Δεύτερον, πρέπει να προχωρήσουμε ουσιαστικά στην επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου. Η Κύπρος έχει τις δυνατότητες να είναι προορισμός ολόχρονης, ή τουλάχιστον δεκάμηνης, δραστηριότητας. Αυτό χρειάζεται πτήσεις, εκδηλώσεις, συνέδρια, ειδικές μορφές τουρισμού και συνεργασία όλων.
Τρίτον, πρέπει να επενδύσουμε στο ανθρώπινο δυναμικό. Χωρίς ανθρώπους, δεν υπάρχει φιλοξενία. Πρέπει να κάνουμε τον τουρισμό ελκυστικό επαγγελματικό πεδίο για τους νέους.
Τέταρτον, πρέπει να μειώσουμε τα λειτουργικά βάρη που πλήττουν την ανταγωνιστικότητα, όπως το ενεργειακό κόστος και η γραφειοκρατία.
Πέμπτον, πρέπει να ενισχύσουμε νέες και αναδυόμενες αγορές. Η Πολωνία, η Ρουμανία και άλλες αγορές έχουν σημαντικές προοπτικές. Δεν πρέπει να εξαρτόμαστε υπερβολικά από λίγες αγορές.
Ο τουρισμός είναι πραγματική οικονομία. Στηρίζει εργαζόμενους, οικογένειες, προμηθευτές, τοπικές κοινωνίες και δημόσια έσοδα.
Άρα η ενίσχυσή του δεν είναι κλαδικό αίτημα. Είναι εθνική προτεραιότητα.
Τι μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στους ξενοδόχους-μέλη του Συνδέσμου;
Το μήνυμά μου είναι απλό: είμαστε μαζί, και με τα καλύτερα δυνατά εφόδια για να εργαστούμε στοχευμένα και οραματικά για την ανάπτυξη του κλάδου.
Ξέρω πολύ καλά τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν σήμερα οι ξενοδόχοι. Τις ζω και εγώ ως άνθρωπος του κλάδου. Ξέρω την πίεση, το κόστος, την αβεβαιότητα, την ευθύνη απέναντι στους εργαζόμενους, στους επισκέπτες και στις επιχειρήσεις μας.
Αλλά ξέρω και τη δύναμη αυτού του κλάδου.
Οι ξενοδόχοι της Κύπρου έχουν αποδείξει πολλές φορές ότι μπορούν να σταθούν όρθιοι σε δύσκολες συνθήκες. Το έκαναν μετά την τουρκική εισβολή, το έκαναν και στην πανδημία, σε όλες τις περιόδους κρίσεων. Το κάνουν και σήμερα.
Ως ΠΑΣΥΞΕ, θα είμαστε δίπλα στα μέλη μας με σοβαρότητα, τεκμηρίωση και καθαρή φωνή. Θα αναδεικνύουμε τα προβλήματα, αλλά θα προτείνουμε και λύσεις και στοχευμένες ενέργειες. Θα επιδιώκουμε συνεργασία, αλλά και θα διεκδικούμε εκεί που πρέπει.
Ο κυπριακός τουρισμός έχει παρόν. Έχει όμως και μέλλον. Και αυτό το μέλλον θα το κτίσουμε με ενότητα, επαγγελματισμό, ποιότητα και πίστη στις δυνατότητες της Κύπρου.
