Οι τιμές του φυσικού αερίου επιστρέφουν στο επίκεντρο των διεθνών αγορών, καθώς η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή αναζωπυρώνει τους φόβους για νέες διαταραχές στις ενεργειακές ροές προς την Ευρώπη.
Το ευρωπαϊκό συμβόλαιο αναφοράς TTF κινείται πλέον κοντά στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων μηνών, ενώ οι επενδυτές προεξοφλούν ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα θα συνεχίσει να κρατά τις τιμές σε υψηλά επίπεδα και τους επόμενους μήνες.
Το ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι δεν πρόκειται μόνο για μια προσωρινή αντίδραση της αγοράς. Μεγάλες επενδυτικές τράπεζες, όπως η Goldman Sachs, αναθεωρούν ήδη προς τα πάνω τις προβλέψεις τους, ενώ στο δυσμενές σενάριο δεν αποκλείουν ακόμη και επιστροφή του TTF πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα, εάν συνεχιστούν τα προβλήματα στις εξαγωγές υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) από τον Περσικό Κόλπο.
Η Μέση Ανατολή ανεβάζει ξανά το γεωπολιτικό ρίσκο
Η νέα άνοδος των τιμών συνδέεται άμεσα με την επιδείνωση της κατάστασης στη Μέση Ανατολή. Παρά τις κατά καιρούς πληροφορίες για διπλωματικές πρωτοβουλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης, οι αγορές εξακολουθούν να θεωρούν ότι ο κίνδυνος παραμένει υψηλός.
Οι απειλές των Χούθι για αποκλεισμό θαλάσσιων ενεργειακών διαδρομών, σε συνδυασμό με τα πρόσφατα περιστατικά ασφαλείας κοντά στα Στενά του Ορμούζ, έχουν αυξήσει σημαντικά το κόστος των θαλάσσιων μεταφορών.
Τα υψηλότερα ασφάλιστρα πολεμικού κινδύνου και η αβεβαιότητα γύρω από τις ενεργειακές ροές ενσωματώνονται ήδη στις τιμές του φυσικού αερίου, ακόμη και χωρίς να έχει διακοπεί η ναυσιπλοΐα.
Αυτό σημαίνει ότι η αγορά πληρώνει ήδη το λεγόμενο γεωπολιτικό ασφάλιστρο, το οποίο δύσκολα θα εξαφανιστεί όσο η περιοχή παραμένει σε κατάσταση έντασης.
Η Goldman Sachs ανεβάζει τις προβλέψεις
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Goldman Sachs προχώρησε σε σημαντική αναθεώρηση των εκτιμήσεών της για το TTF.
Η επενδυτική τράπεζα προβλέπει πλέον μέση τιμή περίπου 60 ευρώ ανά μεγαβατώρα για το τρίτο τρίμηνο του 2026 και 53 ευρώ για το τέταρτο τρίμηνο, επίπεδα αισθητά υψηλότερα από τις προηγούμενες προβλέψεις της.
Η αναθεώρηση βασίζεται κυρίως στην εκτίμηση ότι η ομαλοποίηση των εξαγωγών LNG από τον Περσικό Κόλπο θα καθυστερήσει αρκετούς μήνες περισσότερο από ό,τι ανέμενε αρχικά η αγορά.
Η εξέλιξη αυτή περιορίζει σημαντικά την παγκόσμια προσφορά υγροποιημένου φυσικού αερίου σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη προσπαθεί να γεμίσει τις αποθήκες της ενόψει του επόμενου χειμώνα.
Η Ευρώπη κινδυνεύει να μπει στον χειμώνα με χαμηλά αποθέματα
Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δύσκολη λόγω των αποθεμάτων φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της Goldman Sachs, οι αποθήκες της Βορειοδυτικής Ευρώπης θα μπορούσαν να βρίσκονται μόλις στο 67% της χωρητικότητάς τους στα τέλη Οκτωβρίου, σημαντικά χαμηλότερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις.
Εάν επιβεβαιωθεί αυτή η πρόβλεψη, η Ευρώπη θα εισέλθει στη χειμερινή περίοδο με τα χαμηλότερα αποθέματα των τελευταίων πολλών ετών, γεγονός που αυξάνει την ευπάθεια της αγοράς σε οποιοδήποτε νέο πρόβλημα στην προσφορά.
Την ίδια στιγμή, η Ευρώπη εξακολουθεί να εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το εισαγόμενο LNG, μετά τη σημαντική μείωση των ρωσικών προμηθειών μέσω αγωγών. Αυτό σημαίνει ότι κάθε καθυστέρηση στις παραδόσεις ή κάθε διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές μεταφέρεται σχεδόν άμεσα στις τιμές.
Το εφιαλτικό σενάριο των 100 ευρώ
Ακόμη μεγαλύτερο προβληματισμό προκαλεί το δυσμενές σενάριο της Goldman Sachs.
Εάν οι εξαγωγές LNG από τη Μέση Ανατολή δεν επανέλθουν πλήρως ούτε μέσα στο 2026 και οι καθυστερήσεις συνεχιστούν και το 2027, τότε το συμβόλαιο TTF του Δεκεμβρίου θα μπορούσε να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
Πρόκειται για ένα επίπεδο που θα θύμιζε τις πιο δύσκολες περιόδους της ενεργειακής κρίσης και θα επηρέαζε άμεσα τις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος, το κόστος παραγωγής των επιχειρήσεων και τελικά τους λογαριασμούς των νοικοκυριών.
Σύμφωνα με την τράπεζα, τόσο υψηλές τιμές θα ήταν πιθανόν απαραίτητες για να περιοριστεί η κατανάλωση φυσικού αερίου, να προσελκυστούν περισσότερα φορτία LNG προς την Ευρώπη και να αποφευχθεί η επικίνδυνη εξάντληση των αποθεμάτων σε περίπτωση ενός ιδιαίτερα ψυχρού χειμώνα.
Οι επόμενοι μήνες θα είναι καθοριστικοί
Το επόμενο διάστημα αναμένεται να αποδειχθεί ιδιαίτερα κρίσιμο για την ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας. Η πορεία της κρίσης στη Μέση Ανατολή, η ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών, η ταχύτητα επανόδου των εξαγωγών LNG και ο ρυθμός με τον οποίο θα γεμίσουν οι ευρωπαϊκές αποθήκες θα καθορίσουν την πορεία των τιμών.
Εάν οι συνθήκες ομαλοποιηθούν, το TTF θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στα επίπεδα που προβλέπει το βασικό σενάριο της Goldman Sachs. Αν όμως η γεωπολιτική κρίση παραταθεί ή υπάρξουν νέες διαταραχές στις ενεργειακές ροές, τότε το σενάριο των 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα δεν θα αποτελεί πλέον ακραία υπόθεση, αλλά μια πραγματική απειλή για την ευρωπαϊκή οικονομία και το ενεργειακό κόστος του χειμώνα.
