Είναι όντως βαρετό να μιλάμε συνεχώς για AI. Εάν είχαμε σήμερα την σειρά «Στο Παρά 5» ΣΙΓΜΑ, φαντάζομαι ατάκα του Κώστα Δημητρίου: «Τζαι ΑΙ, Τζαι AI, Τζαι AI… ε φτάνει πλέον» και ακολούθως να χαστουκίζει τον Αρτεμάκη (χωρίς λόγο).
Ούτε εγώ ο ίδιος δεν γουστάρω να ασχολούμαι σε κάθε άρθρο με το AI, δυστυχώς όμως είναι μια νέα πραγματικότητα. Την δεδομένη στιγμή, είμαστε σε κομβικό σημείο, εάν δεν ελέγξουμε αυτό το λιοντάρ-AI, με το οποίο ζούμε μαζί, θέτουμε την ίδια μας την ύπαρξη σε κίνδυνο.
Τι να πω και τι να αφήσω; Για τον καημένο που πούλησε το σπίτι του για να πάει να ζήσει με την ξανθιά γκόμενα… και αφού έκανε ταξίδι 900 χιλιομέτρων για την γυναίκα της ζωής του… τελικά ήταν AI; Και ας μην μπούμε σε άλλα παραδείγματα όπου με ανθρώπους που ήδη ερωτεύονται chat-bots!
Όπως και να έχει, η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τον τρόπο με τον οποίο λειτουργούν οι επιχειρήσεις. Όσο αυξάνεται η αυτονομία της, τόσο μεγαλύτερη γίνεται είναι η ανάγκη για διαφάνεια, ανθρώπινη εποπτεία και σαφείς κανόνες «λογοδοσίας». Η πραγματική συζήτηση, επομένως, δεν είναι εάν πρέπει να την αξιοποιούμε, αλλά υπό ποιους όρους και κυρίως με ποια όρια.
Ας ξεκινήσουμε από κάτι απλό: όταν ένας πελάτης πληρώνει ένα agency για μια στρατηγική επικοινωνίας, μια καμπάνια ή ένα ολοκληρωμένο δημιουργικό προϊόν, ποιος ακριβώς εκτελεί την εργασία; Ένας επαγγελματίας με εμπειρία και κρίση ή ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης που παράγει το μεγαλύτερο μέρος του αποτελέσματος; Και αντιθέτως κάνεις μια εργασία την παραδίδεις και ο πελάτης την περνά στο GPT και έρχεται με 100 απορίες και προτάσεις… ohh yes! Η χρήση του AI δεν είναι από μόνη της προβληματική. Το ζήτημα αρχίζει όταν η επιχείρηση ή ο πελάτης παρουσιάζει ως αποκλειστικά ανθρώπινη εργασία κάτι που έχει παραχθεί κυρίως από αυτοματοποιημένα εργαλεία, χωρίς διαφάνεια. Η εμπιστοσύνη δεν αφορά μόνο το τελικό αποτέλεσμα. Αφορά και τον τρόπο με τον οποίο αυτό παράγεται.
For Example, σε ένα άλλο level, το πρόβλημα γίνεται σοβαρότερο με την εμφάνιση των AI agents: συστημάτων που δεν περιορίζονται στην παραγωγή απαντήσεων, αλλά μπορούν να εκτελούν διαδοχικές ενέργειες, να χρησιμοποιούν εργαλεία, να αλληλεπιδρούν σε ψηφιακά περιβάλλοντα και να επιδιώκουν συγκεκριμένους στόχους με περιορισμένη ή και χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση. Το ντοκιμαντέρ του Netflix AI Gone Wild αναδεικνύει ακριβώς αυτή τη νέα πραγματικότητα. Η υπόθεση που παρουσιάζει αφορά πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίοι, στο πλαίσιο δοκιμών κυβερνοασφάλειας της OpenAI, απέκτησαν πρόσβαση πέρα από το προβλεπόμενο περιβάλλον δοκιμών και πραγματοποίησαν ενέργειες εναντίον υποδομών της πλατφόρμας Hugging Face. Η εταιρεία δεν αντιλήφθηκε αμέσως την έκταση του περιστατικού.
Και καταλήγω: εάν ένας άνθρωπος έκανε τις ίδιες παράνομες ενέργειες (που έκανε το AI), ως αποτέλεσμα, θα μπορούσε να διωχθεί ποινικά! Όταν όμως τις κάνει ένας αυτόνομος AI agent, ποιος λογοδοτεί; Γι’ αυτό δεν έχω απάντηση…
Δεν χρειάζεται να αποδώσουμε συνείδηση ή ανθρώπινη πρόθεση στα συστήματα για να κατανοήσουμε τη σοβαρότητα του συμβάντος. Αρκεί να αναγνωρίσουμε ότι οι δυνατότητές τους, σε συνδυασμό με ανεπαρκείς περιορισμούς και εποπτεία, μπορούν να οδηγήσουν σε αποτελέσματα που οι δημιουργοί και οι χειριστές τους δεν είχαν προβλέψει ή επιθυμήσει. Αυτό είναι ρεαλιστικό προειδοποιητικό μήνυμα: η AI τεχνολογική ικανότητα μπορεί να αυξάνεται ταχύτερα από την ικανότητά μας να ελέγχουμε τη χρήση της.
Για τις επιχειρήσεις, η απάντηση δεν μπορεί να είναι η επιστροφή στο παρελθόν. Το AI προσφέρει πραγματικά πλεονεκτήματα σε ταχύτητα, παραγωγικότητα, ανάλυση και καινοτομία. Η ευθύνη της διοίκησης, όμως, είναι να καθορίζει, πού επιτρέπεται η αυτοματοποίηση, ποιος ελέγχει το αποτέλεσμα, ποια δεδομένα είναι προσβάσιμα και ποιος αναλαμβάνει τις συνέπειες όταν κάτι πάει λάθος.
Πριν να είναι αργά, χρειαζόμαστε έναν σαφή κώδικα ηθικής για τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης, με αρχές διαφάνειας, προστασίας δεδομένων, ανθρώπινης εποπτείας και λογοδοσίας. Χρειαζόμαστε επίσης αποτελεσματική νομική ρύθμιση, ανεξάρτητους ελέγχους και ουσιαστικές κυρώσεις όπου υπάρχει αμέλεια ή παραβίαση κανόνων. Η αυτορρύθμιση των εταιρειών είναι χρήσιμη, αλλά δεν αρκεί όταν οι κίνδυνοι αφορούν και τρίτους.
Η ευθύνη δεν μπορεί να μεταβιβάζεται σε έναν αλγόριθμο. Ένα σύστημα μπορεί να εκτελέσει μια ενέργεια, αλλά η επιχείρηση παραμένει υπεύθυνη για τις αποφάσεις σχετικά με την ανάπτυξη, την πρόσβαση, την εποπτεία και τη χρήση του.
Ως διοικητικά στελέχη, οφείλουμε να αντιληφθούμε ότι η καινοτομία χωρίς διακυβέρνηση μπορεί να μετατραπεί σε επιχειρηματικό και κοινωνικό κίνδυνο. Δεν χρειάζεται να φοβηθούμε την τεχνητή νοημοσύνη. Χρειάζεται να πάψουμε να αντιμετωπίζουμε την αποτελεσματικότητά της ως άλλοθι για την απουσία ανθρώπινης κρίσης.
Υ.Γ.: Είμαστε άξιοι να διαχειριστούμε ηθικά την AI;
*Διευθυντής Ραδιοφώνου ALPHA radio.
